طرح صنعتی

تعریف طرح صنعتی (طرح صنعتی چیست؟)

طرح صنعتی (Industrial Design) به عنوان یکی از مقوله های مالکیت فکری و مالکیت صنعتی صرفا به ماهیت زیبایی شناختی و تزئینی یک محصول اشاره دارد و صرفا مربوط به شکل و ظاهر یک محصول است. علیرغم اینکه محصول ممکن است ویژگی های فنی و نوآورانه نیز داشته باشد، اما اساسا  از بعد فنی و عملکردی آن متفاوت است.

قلمرو

طرح صنعتی قابلیت اعمال نسبت به طیف وسیعی از محصولات را دارا است، از محصولات صنعتی و ابزار فنی و پزشکی گرفته تا جواهرات و صنایع دستی، پوشاک و منسوجات و در عین حال در رابطه با بسته بندی نیز دارای اهمیت ویژه ای است.

به عنوان یک قاعده کلی طرح صنعتی یکی از ویژگی های زیر را در بر دارد: ویژگی های سه بعدی مانند شکل یک محصول، ویژگی های دو بعدی مانند تزئینات، خطوط و رنگ و یا ترکیبی از هر دو مورد.

اهمیت

اهمیت طرح صنعتی آن گاه مشخص می شود که موفقیت فروش یک محصول را افزایش می دهد و باعث می شود یک محصول برای مشتریان جذاب به نظر برسد و حتی ممکن است تنها علت فروش یک محصول به حساب بیاید و از همین رو است که حمایت از طرح های صنعتی برای حفظ منافع تولیدکنندگان در مقابل رقبا به مسئله ای حیاتی تبدیل می شود. چرا که با حمایت از یک طرح صنعتی از طریق ثبت آن در ادارات مالکیت فکری ملی یا منطقه ای، مالک طرح ثبت شده دارای حق انحصاری نسبت به آن می شود و می تواند اشخاص ثالث را از نسخه برداری غیرمجاز و تقلید منع نماید.

از نظر تجاری این امر مهمی است چرا که توانایی رقابت در عرصه کسب و کار را بهبود می بخشد و باعث افزایش درآمد می گردد. بدین ترتیب به عنوان دارایی تجاری یک تولید کننده، هر چقدر موفقیت بیشتری کسب کند ارزش بیشتری برای تولید کننده خود به ارمغان خواهد آورد.

ثبت طرح صنعتی و شرایط لازم

در بسیاری از کشور ها (از جمله ایران) یک طرح صنعتی ابتدا باید به ثبت برسد تا بتواند از حمایت های لازم برخوردار شود، و متقاضی ثبت باید تقاضانامه ثبت را به اداره مالکیت صنعتی کشور مورد نظر تقدیم کند.

یک طرح صنعتی برای ثبت باید حائز چند ویژگی باشد؛ جدید باشد، به زبان ساده طرحی جدید است که قبل از تاریخ تقاضا نظیر آن در دسترس عموم وجود نداشته باشد. اصیل باشد، این ویژگی به مستقل بودن طرح و کپی یا تقلیدی نبودن آن اشاره دارد. در نهایت باید دارای شخصیت فردی باشد به این معنا که تاثیر کلی که طرح بر کاربر می گذارد متفاوت از تاثیر طرح های پیشین باشد.

 بدین لحاظ طرح هایی که سه ویژگی بالا را نداشته باشند از ثبت مستثنی می شوند، علاوه بر این طرح هایی که منحصرا از جنبه های فنی و عملکردی یک محصول ایجاد می شود قابلیت ثبت به عنوان طرح صنعتی را ندارند، (چنین نمونه هایی بهتر است به عنوان اختراعات کوچک و یا مدل های مصرفی مورد ثبت قرار بگیرند)
همچنین طرح های حاوی نمادها و نشان های رسمی و شناخته شده (مانند پرچم کشورها) و نیز علائم منافی اخلاق حسنه و نظم عمومی به عنوان طرح صنعتی قابل ثبت نیستند.

برای ثبت یک طرح صنعتی باید تمامی مواردی را که یک تقاضانامه ثبت طرح صنعتی مطرح می کند ارائه داد. که معمولا شامل عکس از ابعاد مختلف طرح صنعتی و ترسیمات می شود همچنین لازم است هزینه های موردنظر پرداخت شود.
اظهارنامه ثبت طرح صنعتی باید همراه با عکس و نقشه و سایر مشخصات گرافیکی باشد و در مورد طرح های سه بعدی ارائه ماکت طرح نیز لازم است.

قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری ۱۳۸۶ طرح هایی را قابل ثبت می داند که جدید و اصیل باشند.

 حمایت از طرح های صنعتی در ایران به مدت ۱۵ سال انجام می گیرد (۵ سال ثبت اولیه و دو دوره تمدید ۵ ساله) با این وجود در اتحادیه اروپا این مدت ۲۵ سال است و در امریکا ۱۴ سال میباشد.

مدارک لازم برای ثبت طرح صنعتی

  1. مدارك مثبت هويت متقاضي
    1. کپی شناسنامه و کارت ملی برابر اصل شده برای اشخاص حقیقی
    2. آخرین روزنامه رسمی شرکت که سمت اعضاء هیئت مدیره در آن قید شده باشد، کپی شناسنامه و کارت ملی برابر اصل شده مدیرعامل
  2. مدارك نمايندگي، در صورتيكه تقاضا توسط نماينده قانوني به عمل آيد؛
  3. اگر طرح صنعتي دو بعدي باشد، پنج نمونه از شكل يا تصوير گرافيكي يا پنج نمونه از طرح ترسيم شده به عنوان نمونه؛
  4. اگر طرح صنعتي سه بعدي باشد، پنج نمونه از شكل يا تصوير گرافيكي يا پنج نمونه از طرح ترسيم شده از تمامي جوانب طرح؛
  5. ارائه ماکت یا اصل طرح در صورت لزوم.

نکته: طرح چاپ شده اشكال و تصاوير گرافيكي يا ترسيم شده، موضوع بندهاي 3 و 4 فوق، بايد حداكثر در ابعاد 20×20 سانتي متر باشد.

توسط |۱۳۹۷-۵-۲۳ ۱۴:۰۵:۴۹ +۰۰:۰۰۲۱ام مرداد, ۱۳۹۷|مالکیت صنعتی|بدون دیدگاه