تعریف شرکت تضامنی

شرکت تضامنی در میان اقسام هفت گانه شرکتها در ماده 20 قانون تجارت قرار دارد و از حیث تجاری بودن از در این ماده مشخص شده است اما با توجه به مسئولیت تضامنی شرکا نسبت به اشخاص ثالث میتوان این شرکت را در دسته بندی دیگری نیز جای داد که اصطلاحاً به آن شرکتهای اشخاص گفته میشود (وجه تمایز شرکت های اشخاص و شرکتهای سرمایه)

ماده 116 قانون تجارت شرکتهای اشخاص را اینگونه معرفی میکند ” شرکت تضامنی شرکتی است که در تحت اسم مخصوصی برای امور تجارتی بین دویا چند نفر با مسئولیت تضامنی تشکیل می‌شود:‌اگر دارایی شرکت برای تأدیه تمام قروضکافی نباشد هر یک از شرکاء مسئول پرداخت تمام قروض شرکت است. هر قراری که بین شرکاء برخلاف این ترتیب داده شده باشد در مقابل اشخاص ثالث
کان‌لم‌یکن خواهد بود.”

در نام شرکت حتماً و الزاماً باید عبارت “تضامنی” قید گردد و حداقل اسم یکی از شرکا در نام شرکت قید شود و در صورتی که تنها اسم یکی از شرکا قید شد باید در ادامه عباراتی از قبیل “و شرکاء”، “و برادران” ، “و پسران” درج گردد (مانند شرکت تضامنی محمد محمدی و شرکا، شرکت تضامنی محمد و حسن محمدی ، شرکت تضامنی برادران محمدی و …)

در مسئولیت شرکاء در شرکت تضامنی

در این نوع شرکت در صورتی که میزان بدهی بیش از میزان دارایی و سرمایه شرکت باشد، مسئولیت شرکا در قبال ثالث (طلبکاران، اشخاص ذینفع و…) محدود به آورده شرکا نیست بلکه هر شریک ضامن تمامی مطالبات اشخاص ثالث  (اشخاص ذینفع اعم از طلبکاران، دولت و…) از شرکت است البته این بدان معنی نیست که در صورت پرداخت بدهی شرکت توسط یکی از شرکا وی حق مراجعه  به سایر شرکای خود نخواهد داشت بلکه قانون گذار  این آزادی عمل را به طلبکار  داده است که در صورت عدم تکافوی دارایی شرکت برای بازپرداخت دیون، با رعایت تشریفات قانونی به هرکدام از شرکا که خواست منفرداً و یا مجتمعاً مراجعه و مبلغ طلب خود را مطالبه کند.

ماده 124 قانون تجارت در این خصوص اعلام میدارد “مادام که شرکت تضامنی منحل نشده مطالبه قروض آن باید از خود شرکت به عمل آید و پس از انحلال طلبکاران شرکت می‌توانند برای‌وصول مطالبات خود به هر یک از شرکاء که بخواهند و یا به تمام آنها رجوع کنند و در هر حال هیچ یک از شرکاء نمی‌تواند به استناد اینکه میزان قروض‌شرکت از میزان سهم او در شرکت تجاوز می‌نماید از تأدیه قروض شرکت امتناع ورزد فقط در روابط بین شرکاء مسئولیت هر یک از آنها در تأدیه قروض‌شرکت به نسبت سرمایه خواهد بود که در شرکت گذاشته است آن هم در صورتی که در شرکتنامه ترتیب دیگری اتخاذ نشده باشد.”

نکته مهم در خصوص شرکت تضامنی این است که: در مواردی که شخصی بعنوان شریک جدید به شرکت وارد میشود در مورد بدهی های گذشته شرکت نیز مسئول شناخته میشود و نمیتواند به استناد اینکه پس از وقع بدهی شریک شده است از مسئولیت ضمانی مبری گردد ماده 125 قانون تجارت ” هركس بعنوان شريك ضامن در شركت تضامني موجودي داخل شود متضامناباسايرشركاءمسئول قروضي هم خواهندبودكه شركت قبل ازوروداو داشته اعم ازاينكه دراسم شركت تغييري داده شده يانشده باشد.هرقراري كه بين شركاءبرخلاف اين ترتيب داده شده باشددرمقابل اشخاص ثالث كان لم يكن خواهدبود.”

برای مثال شرکت تضامنی محمدی و شرکا مبلغ 100.000.000 ريال سرمایه دارد در صورتی که در اثر سهل انگاری مدیران شرکت متحمل زیان 150.000.000 ريالی گردد و علاوه بر آن مبلغی 20.000.000 ريال نیز به طلبکاران بدهکار گردد بدیهی است که سرمایه شرکت نمیتواند برای پرداخت دیون شرکت کافی باشد در این صورت طلبکاران میتوانند به آقای محمدی و یا هر شریک دیگری که دارد مراجعه و مبلغ طلب خود را مطالبه کند.

شاید در نگاه اول نتوان هدف از تاسیس چنین شرکتی را که طلبکاران بتوانند به شرکا مراجعه و دیون خود را طلب کنند درک کرد اما همین امر سبب میشود که اشخاص ثالث تمایل بیشتری برای معامله یا انعقاد قرارداد با شرکت تضامنی را داشته باشند زیرا واضح و روشن است که در بدترین حالت که همان ورشکستگی شرکت است خواهند توانست به شرکا مراجعه و مطالبات خود را از ایشان بخواهند.

تشکیل شرکت تضامنی

در شرکت تضامنی با توجه به ذات ضمانی آن شرکا باید به روشنی از وضعیت اقتصادی و اجتماعی شریک خود آگاه باشند لذا قالباً دیده میشود که این گونه شرکتها در بین اعضای خانواده تشکیل میشود زیرا در خانواده این آگاهی و اعتماد  بیشتر وجود خواهد داشت.

برای مثال آیا اگر بخواهید شرکتی تضامنی را ثبت کنید  آیا مایلید با شخصی که از میزان دارایی و حسن سابقه وی مطمئن نیستید شریک شوید با علم به اینکه پس از بروز مشکل ممکن است طلبکاران شرکت به شما مراجعه نمایند مسلم است طلبکار نیز برای آسودگی بیشتر سراغ آن شریکی میرود که اموال و دارایی بیشتری دارد.

در کتب حقوقی قالبا قید شده است که شرکت تضامنی شرکتی است که بین اعضای خانواده تشکیل میشود که این حرف صحیح نیست و شرکت تضامنی میتواند بین اشخاص متعدد و ناآشنا نیز ثبت شود ولی با توجه به دلایلی که گفته شد قالبا اشخاص آگاه به قوانین ناظر بر شرکت تضامنی تمایل بیشتری برای ثبت شرکت تضامنی با اعضای خانواده خود را دارند.

اداره شرکت تضامنی

این نوع شرکت برای شراکت تعداد زیادی از شرکا مناسب نیست آن هم بدلیل سازو کارهای نسبتا ساده و محدودیت های آن در اداره شرکت میباشد و البته این محدودیت ها بدلیل ذات ضمانی بودن آن است.

نقل و انتقال سهم الشرکه نیز در این نوع شرکت با محدودیت هایی همراه است ماده 123 قانون تجارت عنوان میکند “در شرکت تضامنی هیچ یک از شرکاء نمی‌تواند سهم خود را به دیگری منتقل کند مگر به رضایت تمام شرکاء” با توجه به این ماده در صورتی که یکی از شرکا بخواهد سهم الشرکه خود را به دیگری منتقل نماید باید تمام شرکا اعلام رضایت نمایند. در صورتی که محدودیت هایی از این قسم در شرکتهایی مانند شرکت سهامی خاص که برای تعداد زیاد سهامدار مناسب است وجود ندارد.

برای ثبت شرکت تضامنی یا برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره با ما تماس بگیرید