برای مالکیت صنعتی زاده شد!

قراداد پاریس(PARIS CONVENTION):به موجب این قرارداد بسیاری از کشور ها ،صاحبین فکر و ایده و بسیاری از شرکت های صنعتی مربوط به قرن نوزدهم میلادی به علت تصاحب و تحصیل بی اذن و اجازه فکر و ایده هایشان توسط سایر اشخاص اعم از حقوقی و حقیقی و به قصد حفظ ایده ،اختراع و … ایجاد شد.

به بیانی ساده از هدف این کنوانسیون می توان به صیانت و حفاظت مالکیت صنعتی زیرمجموعه ی مالکیت معنوی اشاره کرد.

درواقع این کنوانسیون اولین توافق نامه ی جهانی است که در نوع خود قدمی بزرگی برای استعانت و معاضدت به مخترعین می باشد  تا به هنگام خلق یک اثر اطمینان داشته باشند که می توانند حقوق اثر خود را در موقیعت جغرافیایی خود و همچنین در دیگر کشور ها مورد حفاظت قرار دهند.

مسئله و دغدغه ای که تحت عنوان حفاظت مالکیت های صنعتی وجود دارد زمانی ضرورت و لزوم خود را نشان داد که مخترعین و نمایش دهندگان آثار و اختراعات از شرکت کردن در نمایشگاه بین المللی اختراعات در وین ،اتریش در سال 1873 سر باز زدند.

چراکه این نمایش دهندگان یا مخترعان از نشان دادن و در معرض ملع عام قرار دادن آثار خود می ترسیدند و دید مثبتی نسبت به این نمایشگاه بین المللی نداشتند چراکه امکان به سرقت رفتن فکر و ایده ی آنان و بهره برداری از آثار آنها در کشور های دیگر بدون آنکه متوجه شوند بسیار زیاد بود لذا باری دیگر میزان ضرورت این موضوع مشهود گشت.

این درحالی است که تا هفت سال بعد از این اتفاق جامعه جهانی وقت مجمعی بزرگی ایجاد کرد و سال 1883 میلادی یعنی سه سال بعد از مجمع یاد شده کنوانسیون پاریس به تایید رسیده و ایجاد گردید.اما اولین قانون مالکیت صنعتی در ایران در سال 1304 به تصویب رسیده است و البته شش سال بعد ، در سال 1310 قانون ثبت علائم و اختراعات طرح های صنعتی و علائم تجاری به تصویب رسید.

امروزه کنوانسیون پاریس موضوعات زیر را تحت پوشش جهان شمول خود قرار می دهد:

  1.  اختراعات (ثبت اختراع)
  2. علائم تجاری
  3. طرح های صنعتی

 حمایت و صیانت از آثار هنری و ادبی:

کنوانسیون برن (BERNE CONVENTION) : کنوانسیون بین المللی حمایت آثار ادبی و هنری با نام آشنای کنوانسیون برن به دنبال کمپین نویسنده معروف ویکتور هوگو  و ارائه یکسری طرح ها در خصوص حمایت از آثار ادبی از جانب سازمانی در سال 1882 میلادی و با دعوت

از ملل مختلفه و برگزاری چندین کنفرانس بین سال های 1884-1886 سرانجام در سپتامبر 1886 کنوانسیون برن تصویب می گردد.

از قرن نوزدهم میلادی تا به کنون ملل مختلفی عضو کنوانسیون حمایت از آثار ادبی و هنری شده اند معهذا ایران نیز از قوانین داخلی در عرصه حقوق مالکیت ادبی و هنری برخوردار است ولیکن که عضو کنوانسیون برن نیست این مسئله تا حدی است که در بسیاری عرصه های حقوق مالکیت ادبی و هنری ایجاد فاصله ای عمیق با جامعه جهانی کرده است.

بوسیله کنوانسیون برن هنرمندان آثار خودشان را تحت انحصار خودشان  قرار می دهند ،بگونه ای که تمام کشور های عضو رو پوشش میدهد  و بدین وسیله می توانند از منافع مادی و معنوی برخوردار شوند.

این کنوانسیون موضوعات زیر را مشمول می گردد:

  1. رمان ها
  2. آهنگ ها
  3. نقاشی ها
  4. مجسمه ها
  5. و …

اولین گام ها در جهت تاسیس سازمان مالکیت فکری

توافق نامه مادرید (MADRID AGREEMENT) در (1891م):در واقع با تصویب توافق نامه ی مادرید در سال 1891 میلادی نخستین گام ها برای تشکیل پرونده های مربوط و مرتبط با مالکیت فکری شروع شد تا در جهت سیستم مادرید که برای ثبت جهانی علائم است، شروع به فعالیت کند.طیف و وسعت بسیار سرویس های جهانی و بین المللی مزبور در باب مالکیت معنوی با گذشت دهه ها نظارت و سرپرستی چیزی که امروز وایپو یا همان سازمان مالکیت فکری نامیده میشود انجام می شده است.

سیستم مادرید(سیستمی برای حمایت علائم تجاری) که تابع توافق نامه مادرید است که یک علامت(mark) را در برابر تعداد عدیدی از کشور های جهان محافظت میکند که این موضوع با اقدام به ثبت جهانی آن علامت میسر میگردد که تاثیری بسیار بر طرفین تعهدکننده قرارداد دارد.

ضمائم و بخش های آن در 1891 (در سال تصویب) و 1989م (علائم تجاری) بدان الحاق گشت تا بیش از پیش موضوعات مطروحه برای حقوق علائم را تحت پوشش خود قرار دهد.

تلفیق پاریس و برن و نیروی اولیه ای برای وایپو

در اواخر قرن نوزدهم میلادی مسئله ای طرح گشت که طی آن دو کنوانسیون جهانی فوق الذکر با تاسیس BIRPI (که از تلفیق و ترکیب دو کنوانسیون مذکورست)  در برن سویس مستقر گشت و بعدا در سال 1960 از برن به ژنو منتقل گشت که بعدا سازمان مالکیت فکری نیز در همین شهر مستقر شد.

وایپو متولد می شود !

نهایتا پس از بی آر آی پی آی تاسیس سازمان مالکیت فکری لازم الاجرا گشت و سازمان بی آی آِر پی آِی (BIRPI) در سال 1970 شروع به نقل و انتقال به سازمان مالکیت فکری کرد و با وایپو یکی شد.

سازمان مالکیت فکری که اخیرا تاسیس شده ،یک سازمان بین دولتی و متمکن و مستقل از هر وابستگی نسبت به ملل ، سازمانها و… و با مدیریت در اقامتگاه این سازمان یعنی دفاتر مرکزی در ژنو در سویس اداره میشود.

و چهار سال بعد در یعنی سال 1974 وایپو با اتخاذ آرا و علل ذینفع و گوناگون به سازمان ملل متحد پیوست و  با پیوستن وایپو به یکی از بزرگترین و احتمالا وسیع ترین سازمان یعنی سازمان ملل متحد (United Nations) توانست فضای وسیع تری نسبت به مالکیت معنوی پیدا کند و به آژانسی تخصصی از سازمان ملل متحد تبدیل شود. از عنفوان لحظه ای که  بعنوان عضو سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شد متوجه یکسری حقوق و تکالیف نسبت به سازمان ملل شد . چه بسا لزوم و وجوبی در تبدیل به یک آژانس تخصصی نبود.

سیستم پی سی تی شروع به کار می کند .

سیستم ثبت اختراع جهانی پی سی تی (PCT international patent system) در نوع خود وسعت عظیمی در مالکیت معنوی بوجود آورد این سیستم در سال 1978 شروع به فعالیت کرد. این سیستم با سرعت هرچه تمام تر توانست به بزرگترین  بخش مالکیت معنوی وایپو تبدیل شود و امروزه نیز گسترده ترین آن نیز است.

در سال 1386 با پذیرش مجلس شورای اسلامی ایران نیز به سیستم جهانی ثبت اختراع پیوست.

AMC ایجاد شد!

بخش ای ام سی وایپو در واقع زمانی بوجود آمد که اختلاف نظر درباره ی امور حقوقی وایپو پیش آمد این مسئولیت و وظیفه ای است بر وایپو که اختلافات و منازعات حال حاضر ،منازعات کنونی  و اختلافات آینده را به عهده می گیرد در واقع میانجیگری و داوری بین طرفین قرارداد ها از طریق ارائه راه حل ها بصورت منظم و پیوسته برای کمک به کاهش و نهایتا حذف اختلافات بازرگانی که نزد طرفین پیش آمده است،می باشد.

برنامه ی توسعه وایپو به تصویب رسید!

سازمان مالکیت فکری در سال 2007 رسما برنامه توسعه خود را تصویب کرد و با اتخاذ این هدف که اطمینان و ایقان بیشتری نسبت به مسائل و اموری که در باب توسعه موضوعیت دارند و یا  نسبتی با مشاکل و موانع گذشته دارند بتوانند ایفای نقش کنند،این بدین صورت است که در ابتدای امر  با حذف مشکلات گذشته و در وحله ی بعدی با تمرکز بر مسئله ی توسعه بتوانند عمل کنند و روند آنرا در راس و کلیت سازمان مورد پیگیری قرار دهند.