ثبت برند

۲۲ دلیل ثبت برند؛ چرا باید برندتان را ثبت کنید

تیم حقوقی ثبت کاراندیشکارشناسان ثبت شرکت و برند
انتشار: زمان مطالعه: ۱۸ دقیقه

باید برندتان را ثبت کنید چون فقط ثبت، نام و نشان کسب و کار را به مالکیت شما درمی آورد. طبق قانون حمایت از مالکیت صنعتی، استفاده ی دیگران از علامت ثبت شده به موافقت مالک آن بستگی دارد، و کسی که فقط سال ها با یک نام کار کرده، در بهترین حالت باید در دادگاه ثابت کند که پیش تر از آن استفاده می کرده است. اگر دیگری زودتر نام شما را ثبت کند، شما از موضع مالک به موضع دفاع می افتید. این مهم ترین دلیل است و در ادامه ۲۲ دلیل ثبت برند را، از حمایت قانونی تا ارزش مالی، یکی یکی گفته ایم. پایه ی همه ی این دلیل ها یک چیز است: تمایز.

همه ی نام هایی که به عنوان برند یا علامت تجاری به کار می روند باید متمایز باشند. اصل تمایز به دوران چندهزار ساله ی چین، یونان و هند برمی گردد، جایی که سازندگان روی کالاهایشان نقش های خاص خود را حک می کردند. این تمایز را می شود در سلاح ها و صنایع دستی تمدن های مختلف، از جمله ایران، دید. در ادامه ۲۲ دلیل ثبت برند و رابطه ی آن با تمایز شما از رقبا را می خوانید.

۲۲ دلیل ثبت برند چرا می بایست برندتان را ثبت کنید

علامت تجاری از دیدگاه قانون

قانون ثبت علائم و اختراعات مصوب تیر ۱۳۱۰ علامت تجاری را هر نوع علامتی می دانست که برای امتیاز و تشخیص محصول صنعتی یا تجاری به کار می رود؛ از نقش و تصویر و حرف تا عبارت، مهر، لفاف و لوگو، و همان قانون حق استعمال انحصاری علامت را فقط برای کسی می شناخت که آن را ثبت کرده بود. آن قانون سال هاست لغو شده و امروز «قانون حمایت از مالکیت صنعتی» مصوب ۱۴۰۳ حاکم است. اصل همان است: طبق ماده ۱۰۰ این قانون، استفاده ی هر کسی غیر از مالک از علامت ثبت شده، به موافقت مالک بستگی دارد.

به بیان روشن تر، علامت تجاری کالاها و خدمات یک شخص یا بنگاه را از کالاها و خدمات دیگران جدا می کند. تمایز یعنی همین. مثلا میان کوکاکولا، پپسی و زمزم فرق هست. همه می دانند که این ها مال شرکت های مختلف اند و مزه و بسته بندی های متفاوتی دارند (که گاهی با ثبت طرح صنعتی حمایت می شود).

ماده ۹۵ قانون حمایت از مالکیت صنعتی علامت تجاری، علامت جمعی و نام تجاری را این طور تعریف می کند:

  1. علامت تجاری: هر نشان قابل رؤیتی است که کالاها یا خدمات اشخاص را از هم متمایز می سازد.
  2. علامت جمعی: هر نشان قابل رؤیتی است که برای تمایز محصولات یا خدمات گروهی از اشخاص از محصولات و خدمات سایر اشخاص به کار می رود و تحت نظارت مالک علامت جمعی ثبت شده توسط اعضا استفاده می شود؛ مالک آن می تواند صنف، تعاونی، اتحادیه و مانند آن باشد.
  3. نام تجاری: هر اسم یا عنوانی که معرف و مشخص کننده ی شخص حقیقی یا حقوقی عرضه کننده ی کالا یا خدمت است.

۲۲ دلیل ثبت برند، یکی یکی

تمایز از رقبا

دلیل اول از ۲۲ دلیل ثبت برند، تمایز است. صاحبان کسب و کار نامی متفاوت از رقبا انتخاب می کنند تا دو چیز را نشان دهند: کسب و کار خودشان را دارند و روش و کیفیت خودشان را. هر کسی دوست دارد نام، لوگو یا برندی را برای خود بردارد که خودش را به آن وابسته می داند.

تقریبا هر کسی می تواند نامی انتخاب کند یا لوگویی طراحی کند. اما از نظر قانونی، فقط کسی که علامتش را ثبت کرده متمایز است، یعنی در حوزه ی فعالیتش حق انحصاری و مالک مشخص دارد. بدون ثبت، همان نام را دیگران می توانند به نام خودشان ثبت کنند و این تمایز را از شما بگیرند. پس تمایز با مالکیت به دست می آید و راهش ثبت و رعایت الزامات قانونی آن است.

ترتیب مهم است. برای این که از شرکت ها و برندهای دیگر متمایز شوید، اول نامی انتخاب کنید که شرایط ثبت را داشته باشد. بعد آن را ثبت کنید. پس از آن می توانید لوگو و دیگر اجزای علامتتان را هم ثبت کنید.

جلوگیری از سوءاستفاده ی دیگران

دومین دلیل از این ۲۲ دلیل ثبت برند، جلوگیری از سوءاستفاده است. ثبت نکردن نام و علامت راه را برای هر کسی که بخواهد آن را ثبت کند و جلوی کار شما را بگیرد باز می گذارد، و وقتی تصمیم می گیرید با نامی کار کنید، باید اظهارنامه ی ثبت آن را بدهید تا مالکش شناخته شوید. طبق ماده ۱۰۰ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، استفاده ی دیگران از علامت ثبت شده فقط با موافقت مالک ممکن است.

پس اگر روزی کسی علیه شما دعوا طرح کرد، از شما خسارت خواست یا جلوی فعالیت با نام چندساله تان را گرفت، تعجب نکنید. قانون همین است. فلسفه ی ثبت علامت تجاری همین است و شاید این مهم ترین دلیل ثبت برند باشد.

اعتمادسازی

سومین مورد از ۲۲ دلیل ثبت برند، اعتماد است. مردم از شرکت قدیمی و خوش نامی خرید می کنند که نامش برایشان آشناست؛ گاهی فقط به همین دلیل. نام آشنا می فروشد. همین مشتریان دیگران را هم به سمت برند شما می آورند. اما بدون علامت ثبت شده، این شهرت پشتوانه ندارد. برند ثبت نشده نقطه ضعف هر کسب و کاری است، قدیمی یا تازه.

ضروری برای کسب و کارها

در بعضی حوزه ها ثبت علامت عملا اجباری است: داروها و فرآورده های پزشکی، مواد خوراکی بسته بندی شده، نوشیدنی ها و آبمیوه ها، و لوازم آرایشی و بهداشتی. تولیدکننده ی این کالاها برای گرفتن پروانه ی ساخت از سازمان غذا و دارو معمولا به علامت ثبت شده نیاز دارد، و بیشتر فعالان این حوزه ها هم پیش از آن که مجبور شوند، علامتشان را ثبت می کنند.

اما این به آن معنی نیست که حوزه های دیگر نیازی به ثبت برند ندارند. برند برای کسب و کار مثل شناسنامه برای آدم است؛ بدون شناسنامه نه می شود ثبت نام مدرسه کرد و نه حساب بانکی باز کرد. این دلیل هم مثل دلیل اول به تمایز برمی گردد.

اگر نامی مشهور دارید

پنجمین دلیل از ۲۲ دلیل ثبت برند مال کسانی است که نامشان شناخته شده است. چنین نامی هر روز در معرض از دست رفتن است.

ممکن است خودتان شخص شناخته شده ای باشید، یا بخواهید نامی را ثبت کنید که سال ها در شهر و صنفتان شناخته شده بوده است. فعالیت طولانی با یک نام، به تنهایی مالکیت انحصاری نمی آورد. ماده ۱۰۵ قانون حمایت از مالکیت صنعتی فقط به کسی که دست کم یک سال پیش از ثبت دیگری از علامت استفاده می کرده، اجازه می دهد به استفاده ادامه دهد، و اگر ثبت کننده از این استفاده خبر داشته، او می تواند ابطال ثبت را هم از دادگاه بخواهد؛ یعنی باید همه چیز را در دادگاه ثابت کند. کسانی که فکر می کنند نامشان ارزش ثبت ندارد، معمولا بعد از ثبت آن به نام دیگری متوجه ضررش می شوند.

در پرونده هایی که از سال ۱۳۸۱ در کاراندیش دیده ایم، این ضرر بارها تکرار شده است. صاحبان کسب و کارهایی، حتی کسب و کارهای خانوادگی و قدیمی، به خاطر ثبت نکردن نامشان مجبور شده اند آن را رها کنند و با نامی ناآشنا از نو شروع کنند. بعضی هم به کسی که نامشان را ثبت کرده بود برای اجازه ی استفاده پول داده اند؛ هزینه ای که همیشه از هزینه ی ثبت بیشتر است. این پرداخت تا وقتی مالک علامت را تمدید می کند ادامه دارد، مگر این که علامت را به قیمت او بخرید. حساب ساده است. و کدام مالکی چنین درآمدی را رها می کند؟

برند مشابهتان ثبت نمی شود!

وقتی علامت شما ثبت شد، دیگران، حتی از خانواده ی خودتان، نمی توانند علامتی شبیه یا ترجمه ی آن را برای همان کالاها و خدمات ثبت کنند، اگر موجب گمراهی عموم شود، و برای کالاهای دیگر هم اگر موجب گمراهی شود یا به منافع شما لطمه بزند، ثبت نمی شود (ماده ۹۶ قانون حمایت از مالکیت صنعتی). طبق ماده ۱۰۸ همان قانون، مالک علامت ثبت شده می تواند علیه هر کسی که بدون اجازه از آن یا از علامت شبیه و گمراه کننده ای استفاده کند، دعوا طرح کند. گواهینامه ی ثبت در دادگاه مدرک اصلی است.

علائم تجاری سند مالکیت دارند

هفتمین دلیل از ۲۲ دلیل ثبت برند از همه ملموس تر است: سند. هر علامت ثبت شده سند مالکیت دارد که به آن گواهینامه یا تصدیق علامت تجاری می گویند. طبق ماده ۱۰۶ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، پس از پذیرش نهایی اظهارنامه و پرداخت هزینه، مرجع ثبت علامت را ثبت می کند، گواهینامه را صادر می کند و ثبت را برای عموم منتشر می کند، و از آن به بعد، طبق ماده ۱۰۰ همان قانون، استفاده ی هر کس غیر از مالک از علامت به موافقت مالک بستگی دارد. در این گواهینامه نام مالک، کالاها و خدمات ثبت شده، مدت اعتبار ده ساله و نمونه ی علامت قید می شود. مثل سند هر مال دیگری، دلیل مالکیت است.

برندها محدود نیستند!

علامت تجاری به یک کالا محدود نمی شود. طبق ماده ۱۰۲ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، با یک اظهارنامه می توانید علامت را برای کالاها و خدمات چند طبقه از طبقه بندی بین المللی نیس ثبت کنید، و هزینه ی هر طبقه جداگانه پرداخت می شود. حمایت قانون هم فقط در حدود همین کالاها و خدمات است (ماده ۹۹). اگر بعدا کار تازه ای شروع کردید، طبق ماده ۱۱۲ همان قانون با ارائه ی اظهارنامه ی تازه، کالاها و خدمات جدید را به علامت اضافه می کنید.

این اضافه ها بخش بیشتری از فعالیت شما را زیر پوشش علامت می برد و اجازه می دهد با همان نام وارد کارهای تازه شوید. حوزه ی فعالیت بسیاری از کسب و کارها، مثلا بعضی شرکت های دارویی، به یک استان یا شهر محدود است، اما علامت تجاری محدوده ی جغرافیایی داخلی ندارد و ثبت در اداره مالکیت صنعتی در سراسر ایران اعتبار دارد. خارج از ایران فرق می کند. برای حمایت در کشورهای دیگر هم باید جداگانه یا از راه نظام بین المللی مادرید اقدام کرد.

خاصیت ارتباطی بالای برندها

نهمین دلیل از ۲۲ دلیل ثبت برند، ارتباط است. برندها به مشتری کمک می کنند کالا یا خدمت شما را تشخیص دهد و این خاصیت در برندهای شخصی (پرسونال برند) بیشتر هم می شود. هر کسی هنگام روبه رو شدن با یک نام، شکل ساده ی آن را به خاطر می سپارد. مثلا کمتر کسی نام شرکت «نوآوران فن آوازه» را می شناسد، اما همه برند آن، یعنی دیجی کالا، را می شناسند. برند در واقع پل ارتباط شرکت و صاحبانش با مشتریان است.

مشتری از شما فقط برندتان را می شناسد. کمتر کسی به نام ثبتی شرکت یا هر نام پیچیده و طولانی توجه می کند. برای همین شرکت های بزرگ داخلی و خارجی علامت های زیادی ثبت کرده اند. چرا چند علامت؟ دلیلش می تواند کم کردن ریسک تکیه بر یک برند باشد، یا فعالیت در چند حوزه با چهره های مختلف.

برندهای شخصی، که بیشترشان را افراد مشهور ثبت می کنند، از این نظر قوی ترند. کافی است در یک مرکز خرید نام بازیگری مشهور را روی یک ادکلن ببینید. توجهتان جلب می شود. احتمالا کنجکاو می شوید و شاید امتحانش کنید. اگر کیفیتش هم خوب باشد، برند راه خودش را باز می کند.

پرسونال برند و نوید محمدزاده

مشوقی عالی برای افزایش خدمات و کالاها

برند جادو نمی کند. به تنهایی عامل موفقیت نیست. اگر کالا یا خدمت بی کیفیت بدهید، هر قدر هم معروف باشید بدنام می شوید. پس برندی که اعتبار پیدا کرده، شما را به تمرکز روی کیفیت وامی دارد. کیفیت و برند رابطه ای تقریبا مستقیم دارند: بدون برند، کسب و کار در خطر است و بدون کیفیت، برند بی اثر است. بعد از ثبت علامت هم تبلیغ درست لازم است تا شما را در بازار مطرح کند و فرصت بهتر کردن کالا و خدمت را بدهد.

برندها فرهنگشان را به مخاطب منتقل می کنند

یازدهمین دلیل از ۲۲ دلیل ثبت برند، فرهنگ است. لوگو، حروف و رنگی که در یک برند هست می تواند بی واسطه بگوید کار شما چیست؛ مثلا دیجی کالا در اولین برخورد ذهن را به «دیجیتال» می برد. برندسازی بعد از آن هم اثر زیادی دارد، اما همه چیز از همان دانه ی اول شروع می شود. پیشنهاد ما این است که اگر قصد ثبت برند برای خود یا شرکتتان را دارید، دنبال علامتی بروید که از دل کسب و کار خودتان بیرون آمده باشد. این انتخاب به ظاهر ساده در بیشتر موارد یکی از عوامل موفقیت بوده است.

۲۲ دلیل برای ثبت برند

محور بازاریابی و زیرساخت

پیش از هر چیز برای فعالیت به یک نام احتیاج دارید؛ چه در ساختمان سازی، چه صادرات خشکبار، گردشگری یا تولید. نام اولین قدم است. بدون نام، کسب و کارتان را به مردم معرفی نمی کنید. و اگر نام ثبت نشده باشد، چطور می شود شما را از کسب و کارهای دیگر تشخیص داد؟

بیشتر افراد نام و لوگویی دارند ولی آن را ثبت نکرده اند و همین به کسب و کارشان آسیب می زند. حتی برای تبلیغ هم گاهی مدرک مالکیت نام را می خواهند و گواهی ثبت علامت معمولا همین مدرک است. این را دیر نفهمید. بسیاری از مراجعان ما وقتی به مرحله ی تبلیغات می رسند متوجه این موضوع می شوند و برای ثبت اقدام می کنند.

دارایی با ارزش

سیزدهمین دلیل از ۲۲ دلیل ثبت برند این است که علامت دارایی است. علامت تجاری ثبت شده ده سال در مالکیت انحصاری مالک یا مالکان آن است و با هر تمدید، ده سال دیگر هم این مالکیت ادامه پیدا می کند، و مالک در این مدت می تواند از راه های مختلف از آن درآمد داشته باشد و هر وقت لازم شد آن را بفروشد. علامت تجاری از انواع مالکیت فکری است. مثل ملک و خودرو، بعد از فوت مالک به وراث می رسد و می تواند تقسیم و تسهیم شود.

سهولت در نقل و انتقال، تقسیم و تسهیم

نقل و انتقال علامت تجاری ساده تر از آن است که فکر می کنید. اگر روزی بخواهید علامت را به شخص یا شرکت دیگری منتقل کنید یا بفروشید، با یک قرارداد انتقال این کار انجام می شود. فقط باید شکل قانونی اش را رعایت کرد. طبق ماده ۵۸ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، که ماده ۱۱۶ همان قانون آن را درباره ی علامت هم جاری کرده، قرارداد انتقال یا اجازه ی بهره برداری باید در دفتر اسناد رسمی ثبت شود، و اثرش در برابر دیگران به همین ثبت بستگی دارد.

همان طور که گفتیم، علامت تجاری مثل دیگر اموال قابل تقسیم و تسهیم است. پس نقل و انتقالش هم می تواند شکل های مختلف داشته باشد؛ مثلا بخشی از آن را منتقل کنید و باقی را نزد خود نگه دارید.

امکان وجود مالکان متعدد

پانزدهمین دلیل از ۲۲ دلیل ثبت برند، امکان مالکیت مشترک است. می توانید هنگام ثبت یا کمی بعد از آن، مالکیت علامت را میان چند نفر تقسیم کنید و برای هر کس سهم مشخصی در نظر بگیرید. طبق ماده ۱۰۷ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، دو یا چند شخص می توانند یک علامت را به طور مشترک ثبت کنند. این شرکا لازم نیست از یک خانواده باشند؛ شریک، سهامدار، عضو هیئت مدیره یا هر کس دیگری می تواند سهم داشته باشد.

گاهی در یک کسب و کار چند نفر برای پیشرفت نام تلاش کرده اند و می خواهند مالکیت علامت را مساوی تقسیم کنند یا به یک نفر سهم بیشتری بدهند. قانون این امکان را از آنها نگرفته و مالکیت مشترک را پذیرفته است. شرطش این است که استفاده ی هم زمان یا جداگانه ی شرکا در عرف موجب گمراهی عموم نشود. نگرانی از همین موضوع گاهی دلیل ثبت نکردن علامت است، در حالی که راه قانونی اش باز است. ترس بی دلیل است.

اعتبار در جذب سرمایه و حمایت مالی

برندی که اعتبار و شهرت پیدا کرده می تواند حامیان مختلفی جذب کند؛ از شریک و سرمایه گذار تا همکاری با شرکت های دیگر. علامت ثبت شده جزو دارایی های شرکت است. در مذاکره با سرمایه گذار یا بانک نشان می دهد شرکت چیزی ارزشمند و قابل دفاع در اختیار دارد. یک قید دارد. اثر آن بر تسهیلاتی که می گیرید به نوع فعالیت و سیاست هر بانک یا موسسه بستگی دارد.

علامت شناخته شده گاهی همکاری هایی هم می آورد که هزینه ای ندارد و فقط از پیشرفت کار و کیفیت شما می آید.

۲۲ دلیل ثبت برند

عناصر تشدید کننده و ناخودآگاه

هفدهمین دلیل از ۲۲ دلیل ثبت برند به نشانه ها برمی گردد. بارها دیده ایم متقاضیانی با طراحی و لوگوی خاص خودشان کار کرده اند ولی آن را ثبت نکرده اند. گاهی همین نشانه ها و نمادها توان زیادی داشتند و فرهنگ کسب و کارشان را خوب نشان می دادند. عناصر روانی یک علامت کاری می کنند که مخاطب هر جا آن را ببیند، نیازی را به یاد بیاورد. برای نمونه نام اسنپ (به معنای سریع) با دیدنش نیاز به جابه جایی سریع در شهر را یادآوری می کند.

۲۲ دلیل ثبت برند

حتی ممکن است همین نشانه ها مشتری را به استفاده ی دوباره ترغیب کند. مثلا گفته می شود رنگ زرد و قرمز و حرف «ام» در برند مک دونالد اشتها را تحریک می کند. شما هم می توانید در برندتان از عناصر روانی استفاده کنید؛ عناصری که وقتی با علامت ثبت شده همراه شوند، فقط مال شما می مانند.

خاصیت طرفدارانه

هجدهمین دلیل از ۲۲ دلیل ثبت برند، طرفدار داشتن است. اگر محصول یا خدمتی دارید که متقاضی زیادی دارد و حس طرفداری و وفاداری می سازد، نامش زود در معرض سوءاستفاده قرار می گیرد. کالاها و نام های مشهور (همان دلیل پنجم) متقاضیان زیادی برای ثبت پیدا می کنند که فقط می خواهند مالک آن نام شوند. رقابت سخت است. این رقابت در کسب و کارهای پرطرفدار شدیدتر است. در نهایت کسی ضرر می کند که ثبت نکرده یا دیر اقدام کرده است.

ایجاد همکاری های تجاری

نوزدهمین دلیل از ۲۲ دلیل ثبت برند، همکاری است. علامت تجاری می تواند پل ارتباط چند شرکت و گروه باشد، چون مردم اول برند را می بینند، نه نام های پیچیده و طولانی را. این موضوع درباره ی گروه ها بیشتر صدق می کند. گروه و شرکتی که مدیران و صاحب نظران زیادی دارد، بدون برند سردرگم کننده است. برای نمونه یک گروه ساختمان سازی که ساختمانی خاص طراحی و ساخته است، با علامت تجاری برای خودش شهرت می سازد. برندی که از کیفیت کار اعتبار گرفته، راه ارتباط مدیرانش را با دیگران باز می کند.

کسب درآمد

مالک می تواند علامتش را خودش به کار نبرد و آن را با یک قرارداد اجازه ی بهره برداری (لیسانس) در اختیار شخص یا شرکت دیگری بگذارد. طرف قرارداد در عوض مبلغ یا امتیاز مشخصی به مالک می دهد. بسیاری از برندها از همین راه درآمد قابل توجهی برای صاحبانشان ساخته اند. در این حالت برند مال شما می ماند و آن را نمی فروشید؛ از حق انتفاعی درآمد دارید که طبق ماده ۳۰ قانون مدنی هر مالکی نسبت به مال خود دارد. فقط بدانید که طبق ماده ۱۱۳ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، مالک در برابر مصرف کنندگان مسئول کیفیت کار دارنده ی مجوز است، مگر ثابت کند بر کیفیت کالا یا خدمت او نظارت موثر داشته است؛ پس شرط نظارت را در قرارداد بنویسید.

افزایش ارزش

بیست و یکمین دلیل از ۲۲ دلیل ثبت برند، بالا رفتن ارزش است. علامت تجاری بعد از ثبت، با تبلیغ، کیفیت، برنامه ی شرکت و برندسازی گران تر می شود. ممکن است امروز با هزینه ای اندک ثبت شود و بعدا چند برابر ارزش پیدا کند. همه چیز به استفاده ی مالک بستگی دارد. هنگام فروش هم مالکان می توانند آن را به همان ارزش واگذار کنند. حتی بعضی برندهایی که از نام های آشنا ساخته شده اند، با ثبت چنان ارزشی پیدا می کنند که گویی برایشان هزینه ی زیادی صرف تبلیغ شده است.

این برندها چون در جامعه شناخته شده اند، زودتر ارزش پیدا می کنند. اگر نامی با این ویژگی در نظر دارید، پیش از دیگران ثبتش کنید تا اول در انحصار شما دربیاید و بعد ارزشش برای خودتان بالا برود.

عاملی برای گسترش تجارت

در نهایت، برند و علامت تجاری عامل رشد و گسترش تجارت است. این آخرین مورد از ۲۲ دلیل ثبت برند است؛ از خاصیت ارتباطی تا پوشش قانونی، همه به همین برمی گردند. ثبت به شما حق انحصاری می دهد تا از نام و لوگویتان محافظت کنید و این حق را برای ده سال و با هر تمدید برای ده سال دیگر نگه می دارد، و استفاده ی دیگران از نام شما یا علامتی گمراه کننده و شبیه آن را هم قابل پیگیری در دادگاه می کند.

اگر تا این جا با چند تا از این دلیل ها خودتان را دیدید، قدم بعدی بررسی نام است. آیا علامت مشابهی پیش از شما ثبت شده و در کدام طبقه ها باید ثبت شود؟ کارشناسان کاراندیش پیش از تشکیل پرونده همین بررسی را انجام می دهند تا اظهارنامه با علامت مشابه رد نشود.

پیش از ثبت برند چه کارهایی باید کرد؟

دلیل ها را خواندید؛ حالا نوبت کار است. اشتباه رایجی که در پرونده ها می بینیم این است که صاحب کسب و کار اول تابلو و بسته بندی و تبلیغ را آماده می کند و آخر کار سراغ ثبت می رود. بعد معلوم می شود نام انتخابی پیش تر به نام دیگری ثبت شده است. ترتیب درست این است:

  1. جستجوی سوابق: پیش از هر هزینه ای ببینید علامت یکسان یا مشابه در طبقه های مورد نظرتان ثبت یا درخواست نشده باشد.
  2. انتخاب طبقه ها: کالاها و خدمات را بر اساس طبقه بندی نیس دقیق بنویسید؛ طبقه ای که در اظهارنامه نیاید، زیر پوشش علامت نیست.
  3. تعیین مالک: اگر برند قرار است دارایی شرکت باشد، از همان اول به نام شرکت ثبتش کنید تا بعدا به انتقال نیاز نباشد.
  4. پیگیری تا گواهی: بعد از انتشار عمومی اظهارنامه، هر ذی نفع تا یک ماه فرصت اعتراض دارد (ماده ۱۰۳ قانون حمایت از مالکیت صنعتی). پس از پذیرش نهایی، هزینه ی ثبت باید ظرف یک ماه پرداخت شود تا گواهینامه صادر شود (ماده ۱۰۶).
  5. استفاده ی واقعی: طبق تبصره ی ماده ۹۸ همان قانون، اگر ظرف یک سال از ثبت از علامت استفاده نکنید یا مدرک فعالیت ندهید، گواهینامه از تاریخ اظهارنامه ملغی حساب می شود. علامت را برای کاری ثبت کنید که واقعا انجامش می دهید.

برای شروع، مراحل و مدارک را در صفحه ی ثبت برند ببینید. اگر هم نامی که می خواهید پیش تر به نام کس دیگری ثبت شده، یا برندی ثبت شده دارید که دیگر به کارتان نمی آید، خرید و فروش برند راه قانونی جابه جایی آن است.

منابع رسمی

پرسش های متداول

آیا ثبت برند برای همه کسب و کارها اجباری است؟

خیر. اما در بعضی حوزه ها، مثل دارو و فرآورده های پزشکی، خوراکی های بسته بندی شده، نوشیدنی ها و لوازم آرایشی و بهداشتی، تولیدکننده برای گرفتن پروانه ی ساخت معمولا به علامت ثبت شده نیاز دارد. بقیه ی کسب و کارها هم بهتر است برندشان را ثبت کنند، چون بدون ثبت، حق استفاده ی انحصاری از نام برایشان شناخته نمی شود.

مدت اعتبار ثبت علامت تجاری چند سال است؟

طبق ماده ۱۱۱ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، گواهینامه ی علامت ده سال از تاریخ ثبت اظهارنامه اعتبار دارد و برای دوره های ده ساله ی پی در پی تمدید می شود. درخواست تمدید باید شش ماه پیش از پایان اعتبار داده شود؛ اگر این مهلت بگذرد، تا شش ماه پس از پایان اعتبار فقط با جریمه ای برابر دو برابر حق الثبت می شود تمدید کرد.

اگر سال ها با یک نام کار کرده باشم باز هم باید آن را ثبت کنم؟

بله. سابقه ی فعالیت به تنهایی مالکیت انحصاری نمی آورد. ماده ۱۰۵ قانون حمایت از مالکیت صنعتی به کسی که دست کم یک سال پیش از ثبت دیگری از نام استفاده می کرده، فقط اجازه ی ادامه ی استفاده می دهد و برای ابطال ثبت دیگری باید در دادگاه ثابت کند که او از این استفاده خبر داشته است. ثبت به موقع، شما را از این دعوا بی نیاز می کند.

آیا دیگران می توانند برند مشابه یا ترجمه برند من را ثبت کنند؟

طبق ماده ۹۶ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، علامتی که شبیه یا ترجمه ی علامت ثبت شده ی شما برای همان کالاها و خدمات باشد و موجب گمراهی عموم شود، ثبت نمی شود؛ برای کالاهای دیگر هم اگر موجب گمراهی شود یا به منافع شما لطمه بزند. اگر کسی بدون اجازه از علامت شبیه استفاده کند، طبق ماده ۱۰۸ می توانید در دادگاه علیه او دعوا طرح کنید.

آیا برند ثبت شده در ایران در کشورهای دیگر هم حمایت می شود؟

خیر. ثبت در اداره مالکیت صنعتی ایران فقط در ایران اعتبار دارد، اما در سراسر کشور. اگر قصد صادرات یا فعالیت در کشور دیگری دارید، باید علامت را در آن کشور جداگانه ثبت کنید یا از راه نظام بین المللی مادرید برای چند کشور با یک درخواست اقدام کنید. بهتر است این کار پیش از ورود به بازار آن کشور انجام شود.

مشاوره رایگان

پرونده تان را با کارشناس ثبتی بررسی کنید

مسیر، مدارک و زمان تقریبی کار را قبل از شروع روشن می کنیم.