حداقل سرمایه شرکت سهامی عام چقدر است؟

طبق ماده ۵ لایحه اصلاحی قسمتی از قانون تجارت، سرمایه ی شرکت سهامی عام هنگام تأسیس دست کم پنج میلیون ریال است. سرمایه به سهام تقسیم می شود و بخشی از آن باید از راه پذیره نویسی و فروش سهام به مردم تأمین شود؛ مؤسسان نمی توانند همه ی مبلغ را خودشان بپردازند. اگر قرار نیست از مردم سرمایه جمع شود، سهامی خاص انتخاب مناسب تری است.

حداقل تعداد سهامداران و اعضای هیئت مدیره سهامی عام چند نفر است؟

طبق ماده ۱۰۷ لایحه اصلاحی، هیئت مدیره ی سهامی عام نباید کمتر از پنج نفر باشد و اعضا از بین صاحبان سهام انتخاب می شوند. پس در عمل دست کم پنج سهامدار لازم است، هرچند ماده ۳ لایحه حداقل شرکای شرکت سهامی را به طور کلی سه نفر گفته است. ساختار این شرکت برای شمار زیاد سهامدار طراحی شده است.

موسسین سهامی عام چقدر از سرمایه را باید خودشان بپردازند؟

طبق ماده ۶ لایحه اصلاحی، مؤسسان باید دست کم ۲۰ درصد سرمایه را خودشان تعهد کنند و بیشتر از این هم می توانند. باقی سرمایه را متقاضیان خرید سهام در بانک پذیره نویسی می کنند. مؤسسان دست کم ۳۵ درصد مبلغی را که تعهد کرده اند نقدی به حساب شرکت در شرف تأسیس واریز می کنند و بقیه را در مهلت مقرر می پردازند.

آیا انتقال سهام در شرکت سهامی عام به رضایت سهامداران دیگر نیاز دارد؟

نه، انتقال سهام در سهامی عام بدون رضایت سهامداران دیگر انجام می شود و ساده تر از انواع دیگر شرکت است. همین ویژگی آن را برای شمار زیاد سهامدار مناسب می کند. این شرکت پس از ثبت می تواند با پذیرش در بورس سهامش را آنجا عرضه کند و اوراق قرضه هم منتشر کند؛ کاری که از سهامی خاص ساخته نیست.

ثبت شرکت سهامی عام؛ شرایط، سرمایه و مراحل

ثبت شرکت سهامی عام یعنی تأسیس شرکتی که مؤسسانش بخشی از سرمایه را با فروش سهام به مردم تأمین می کنند. طبق لایحه اصلاحی قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷، سرمایه ی این شرکت دست کم پنج میلیون ریال است، مؤسسان دست کم ۲۰ درصد آن را خودشان تعهد می کنند و هیئت مدیره کمتر از پنج نفر نیست؛ مسیر ثبتش از سهامی خاص طولانی تر است: اعلامیه ی پذیره نویسی، فروش سهام از طریق بانک و تشکیل مجمع عمومی مؤسس.

سهامی عام در قانون تجارت

ماده ۲۰ قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ شرکت های تجاری را هفت قسم می داند: «۱- شرکت سهامی، ۲- شرکت با مسئولیت محدود، ۳- شرکت تضامنی، ۴- شرکت مختلط غیرسهامی، ۵- شرکت مختلط سهامی، ۶- شرکت نسبی، ۷- شرکت تعاونی تولید و مصرف». بعدها لایحه اصلاحی قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ جای مواد ۲۱ تا ۹۳ قانون قدیم را گرفت و در ماده ۴ خود، شرکت سهامی را به دو نوع خاص و عام تقسیم کرد. این تقسیم هنوز پابرجاست.

طبق همین ماده ۴، سهامی عام شرکتی است که مؤسسانش قسمتی از سرمایه را از طریق فروش سهام به مردم تأمین می کنند. مثل نوع خاص، سرمایه به سهام تقسیم می شود و مسئولیت هر سهامدار به مبلغ اسمی سهام خودش محدود است، با این فرق اصلی که مؤسسان نمی توانند همه ی سرمایه را خودشان بپردازند و بخشی از آن باید با پذیره نویسی عمومی جمع شود. برای آشنایی با بقیه ی انواع شرکت و مسیر کلی ثبت شرکت، راهنمای جامع کاراندیش را ببینید.

تأمین سرمایه و تعهد سهامداران

ماده ۶ لایحه اصلاحی، مؤسسان را مکلف می کند دست کم ۲۰ درصد سرمایه را خودشان تعهد کنند. بیشتر از این هم می توانند. باقی سرمایه از راه پذیره نویسی به متقاضیان خرید سهام فروخته می شود و پذیره نویسی در بانک انجام می شود.

در پرداخت، قاعده همان سهامی خاص است. مؤسسان دست کم ۳۵ درصد مبلغ سهامی را که تعهد کرده اند نقدی، به حسابی به نام شرکت در شرف تأسیس، واریز می کنند و بقیه را در مهلت مقرر می پردازند. همین شرط برای مردمی که سهام را در بانک پذیره نویسی می کنند هم برقرار است؛ بدون گواهی بانک درباره ی این واریز، اظهارنامه ی ثبت این شرکت سهامی از نوع عام تسلیم نمی شود.

مراحل ثبت شرکت سهامی عام

تعیین نام و تنظیم طرح اساسنامه و طرح اعلامیه ی پذیره نویسی.
تعهد دست کم ۲۰ درصد سرمایه توسط مؤسسان و سپردن دست کم ۳۵ درصد مبلغ تعهد شده در حساب بانکی شرکت در شرف تأسیس.
تسلیم اظهارنامه همراه طرح اساسنامه و طرح اعلامیه ی پذیره نویسی به مرجع ثبت شرکت ها (ماده ۶ لایحه اصلاحی).
انتشار اعلامیه ی پذیره نویسی پس از اجازه ی مرجع ثبت، و پذیره نویسی مردم در بانک در مهلت اعلام شده.
رسیدگی مؤسسان به تعهد پذیره نویسان و دعوت مجمع عمومی مؤسس در روزنامه ی کثیرالانتشار.
تشکیل مجمع عمومی مؤسس: تصویب اساسنامه، انتخاب اولین مدیران و بازرس یا بازرسان و تعیین روزنامه ی کثیرالانتشار برای آگهی های بعدی.
ارسال صورتجلسه ها و مدارک به اداره ثبت شرکت ها؛ پس از ثبت، آگهی تأسیس در روزنامه رسمی منتشر می شود.

مهم: از زمان تصویب قانون بازار اوراق بهادار (۱۳۸۴)، عرضه ی عمومی سهام بدون ثبت نزد سازمان بورس و اوراق بهادار ممکن نیست. پس این پرونده علاوه بر اداره ثبت شرکت ها از سازمان بورس هم می گذرد و زمان کار را باید با این مرحله حساب کرد. این گام را جدی بگیرید.

ویژگی های شرکت سهامی عام

سرمایه: دست کم پنج میلیون ریال (ماده ۵ لایحه اصلاحی قانون تجارت).
تعداد سهامداران: لایحه اصلاحی عدد مستقیمی برای سهامداران این نوع نگفته است. اما طبق ماده ۱۰۷، شرکت «بوسیله هیئت مدیره ای که از بین صاحبان سهام انتخاب شده و کلا یا بعضا قابل عزل می باشند اداره خواهد شد» و «عده اعضای هیئت مدیره در شرکت های سهامی عمومی نباید از پنج نفر کمتر باشد». پس دست کم پنج سهامدار لازم است.
هیئت مدیره: دست کم پنج عضو (ماده ۱۰۷ لایحه اصلاحی).
مبلغ اسمی هر سهم: نباید از ده هزار ریال بیشتر باشد (ماده ۲۹ لایحه اصلاحی).
بازرس: انتخاب بازرس یا بازرسان الزامی است.
انتقال سهام:نقل و انتقال سهام بدون رضایت سهامداران دیگر و ساده تر از انواع دیگر شرکت انجام می شود.
بورس و اوراق قرضه: این شرکت پس از ثبت می تواند با پذیرش در بورس، سهامش را آنجا عرضه کند و اوراق قرضه هم منتشر کند.

به طور کلی، ساختار اداره ی این نوع شرکت برای شمار بسیار زیاد شریک طراحی شده و می تواند هزاران سهامدار داشته باشد. پس پیش از ثبت، مطمئن شوید که واقعا شرکت سهامی از نوع عام لازم دارید.

سهامی عام یا سهامی خاص؟

اشتباه رایج این است که سهامی عام را فقط به خاطر اعتبار اسمش انتخاب کنند؛ اگر قرار نیست از مردم سرمایه جمع شود، سهامی خاص همان مسئولیت محدود به مبلغ سهام را با تشریفات خیلی کمتر می دهد و بعدها هم می توان آن را به سهامی عام تبدیل کرد. در این مطلب فقط تفاوت ها آمده است؛ احکام مشترک دو نوع زیاد است و بهتر است مطلب ثبت شرکت سهامی خاص را هم بخوانید.

بعد از ثبت هم هر تغییری، از افزایش سرمایه تا انتخاب مدیران تازه، باید در مجمع تصویب و صورتجلسه اش در اداره ثبت شرکت ها ثبت شود؛ روال آن را در صفحه ی ثبت صورتجلسه و تغییرات شرکت ببینید.