پرسونال برندینگ چیست؟ مراحل ثبت پرسونال برندینگ

مدارک ثبت پرسونال برند برای اشخاص حقیقی

• تصویر شناسنامه ی متقاضی یا متقاضیان، و ثبت نام و احراز هویت در سامانه ی اداره مالکیت صنعتی
• تصویر کارت ملی متقاضی یا متقاضیان
• کارت بازرگانی (بشرط وجود حروف و الفاظ خارجه در بطن علامت تجاری)
• کپی مجوز دال بر فعالیت (جواز کسب، جواز تاسیس پروانه بهره برداری، پروانه ساخت، کارت بازرگانی)

به نام خودتان ثبت کنید یا به نام شرکت؟

پرسونال برند بیشتر به نام خود شخص ثبت می شود. اما گاهی صاحب نام می خواهد آن را به نام شرکتش ثبت کند تا شرکت از آن استفاده کند. در پرونده هایی که دیده ایم، زیاد پیش آمده که متقاضی علامت را به نام خودش ثبت کرده و کمی بعد خواسته آن را به نام شرکتش منتقل کند. یعنی یک مرحله و یک هزینه ی اضافه.

پیشنهاد ما ساده است. اگر برند قرار است مال شرکت باشد، از همان اول به نام شرکت ثبتش کنید؛ لازم نیست اول به نام شخص حقیقی ثبت و بعد منتقل شود. اگر هم می خواهید نام خودتان مستقل از شرکت بماند، ثبت به نام شخص و دادن اجازه ی بهره برداری به شرکت راه امن تری است. مثلا وقتی ممکن است روزی از شرکت جدا شوید.

مدارک ثبت پرسونال برند برای اشخاص حقوقی

• تصویر شناسنامه ی مدیرعامل یا صاحبان امضای مجاز
• تصویر کارت ملی همان اشخاص
• روزنامه ی رسمی تاسیس شرکت
• روزنامه ی رسمی آخرین تغییرات شرکت، به ویژه آخرین انتخاب مدیران و دارندگان حق امضا
• کپی مجوز فعالیت (جواز تاسیس، جواز کسب، پروانه بهره برداری، پروانه ساخت، کارت بازرگانی)
• کارت بازرگانی، اگر علامت حرف یا واژه ی خارجی داشته باشد

تذکر: در رویه ی اداره مالکیت صنعتی، کارت بازرگانی معمولا فقط برای علامتی خواسته می شود که حرف یا واژه ی خارجی دارد. واژه هایی از ترکی، کردی و دیگر زبان های ایرانی خارجی به حساب نمی آیند، به شرط این که معنایشان در فرهنگ های معتبر پیدا شود. نام های خاص ایرانی هم معمولا قابلیت ثبت خوبی دارند. این شرط ها را پیش از تشکیل پرونده با رویه ی روز اداره بسنجید.

مراحل ثبت برند شخصی برای اشخاص حقیقی و حقوقی

ثبت علامت در سامانه ی اداره مالکیت صنعتی انجام می شود. متقاضی، یا نماینده اش، در سامانه ثبت نام و احراز هویت می کند. بعد اظهارنامه را با نمونه ی علامت، توصیف آن و فهرست کالاها و خدمات بر اساس طبقه بندی بین المللی پر می کند. مدارک را بارگذاری می کند و هزینه ی اظهارنامه را می پردازد. بقیه ی کار در کارتابل است. ابلاغیه ها و مراحل بعدی همان جا دیده می شود.

اگر کار را به کارشناسان کاراندیش بسپارید، پیش از ثبت اظهارنامه سوابق علامت های مشابه بررسی می شود. کالاها با مجوزها و فعالیت شما تطبیق داده می شود و طبقه ها درست انتخاب می شود. هدف یک چیز است: پرونده ی پرسونال برند شما با ایراد قابل پیشگیری رد نشود. پیگیری کارتابل و پاسخ به ابلاغیه ها هم با کارشناس پرونده است.

بررسی پرونده در اداره و ابلاغیه ها

در اداره مالکیت صنعتی، کارشناس پرونده را از نظر شرایط قانونی بررسی می کند. تک تک اجزای علامت، از نام تا لوگو و شکل، سنجیده می شود. مهم ترین بررسی شباهت است. طبق ماده ۱۰۳ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، این بررسی حداکثر ظرف سه ماه انجام می شود و طبقه های اعلام شده هم با طبقه بندی بین المللی تطبیق داده می شود. اگر پرونده پذیرفته شود، مفاد اظهارنامه برای عموم منتشر می شود.

اگر ابلاغیه ی رفع نقص به کارتابل متقاضی برسد، یعنی یکی از مدارک لازم ناقص است یا اطلاعات اظهارنامه ایراد دارد. طبق ماده ۱۰۱ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، متقاضی سی روز فرصت دارد نقص را برطرف کند. اگر نکند، اظهارنامه رد می شود. رد فرق دارد. ابلاغیه ی رد با رفع نقص درست نمی شود، چون به شرایط اصلی ثبت برمی گردد؛ مثلا وجود علامت یکسان یا مشابه در سوابق. طبق ماده ۱۰۳ همان قانون، رد اظهارنامه در هیئت موضوع ماده ۲۳ قابل اعتراض است. متقاضی هم می تواند با تغییر علامت یا کالاها اظهارنامه ی تازه بدهد.

علل رد شدن علامت تجاری متقاضی

1. طبق ماده ۹۶ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، علامتی که عین یا شبیه نشان نظامی، پرچم یا سایر نشان های مملکتی باشد ثبت نمی شود. همین طور علامتی که نام، نام اختصاری، حروف اول یک نام یا نشان رسمی یک کشور، سازمان بین الدولی یا سازمانی باشد که تحت معاهده های بین المللی تأسیس شده، یا این موارد یکی از اجزای آن باشد. مگر آن که مقام صلاحیتدار کشور یا سازمان مربوط اجازه ی ثبتش را داده باشد.
2. عین، شبیه یا ترجمه ی علامت یا نام تجاری ای باشد که پیش تر برای همان کالاها یا خدمات یا کالاها و خدمات مشابه در ایران معروف شده است. به شرط آن که موجب گمراهی عموم شود.
3. عین، شبیه یا ترجمه ی علامت یا نام تجاری ای باشد که پیش تر برای کالاها یا خدمات دیگری در ایران معروف شده، به ثبت رسیده، ثبتش تقاضا شده یا حق تقدم دارد. به شرط آن که موجب گمراهی شود یا به منافع مالک علامت قبلی لطمه بزند.
4. شبیه یا ترجمه ی علامت یا نام تجاری ای باشد که پیش تر برای همان کالاها یا خدمات در ایران ثبت شده، ثبتش تقاضا شده یا حق تقدم دارد. به شرط آن که موجب گمراهی عموم شود.

اقدام مجدد پس از رد و بازه اعتراض

اگر علامت مشابهی پیش از شما اظهارنامه داده و در مرحله ی آگهی یا اعتراض است، اظهارنامه ی شما با آن برخورد می کند. معمولا هم رد می شود، چون تاریخ اظهارنامه ی قبلی حق تقدم دارد. پس فقط علامت های ثبت شده را نگاه نکنید. اظهارنامه های در جریان را هم ببینید.

گاهی هم علت رد این است که علامتی یکسان برای همان کالاها پیش تر ثبت شده است. در این حالت متقاضی می تواند همان علامت را برای کالاهای دیگری که با کالاهای علامت قبلی ارتباط و شباهتی ندارند درخواست کند.

طبق ماده ۱۰۳ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، بعد از انتشار عمومی اظهارنامه، هر ذی نفع حداکثر یک ماه فرصت دارد اعتراضش را به مرجع ثبت بدهد. اگر اعتراضی برسد، طبق ماده ۱۰۴ متقاضی بیست روز فرصت پاسخ دارد. در صورت سکوت، درخواستش مسترد شده حساب می شود. اگر اعتراضی نرسد یا به نتیجه نرسد و اظهارنامه پذیرش نهایی بگیرد، متقاضی باید ظرف یک ماه هزینه ی ثبت را بپردازد. وگرنه اظهارنامه منتفی می شود. بعد مرجع ثبت علامت را ثبت می کند، گواهینامه را صادر می کند و ثبت را برای عموم منتشر می کند (ماده ۱۰۶).

مدت اعتبار پرسونال برند و تغییرات پس از ثبت

طبق ماده ۱۱۱ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، گواهینامه ی علامت ده سال از تاریخ ثبت اظهارنامه اعتبار دارد. یعنی از همان روزی که متقاضی برای انحصاری کردن نام خود اقدام کرده است. تمدید برای دوره های ده ساله ی پی در پی ممکن است، به شرط آن که درخواستش شش ماه پیش از پایان اعتبار داده شود. دیر شد؟ تا شش ماه پس از پایان اعتبار با جریمه ای برابر دو برابر حق الثبت هم می شود تمدید کرد.

ممکن است مالک بعد از مدتی بخواهد کالا یا خدمت تازه ای به برندش اضافه کند. طبق ماده ۱۱۲ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، افزایش کالاها و خدمات یا طبقه ها با ارائه ی اظهارنامه ی تازه درخواست می شود. کالاهای تازه اگر شرایط لازم را داشته باشند به علامت اضافه می شوند و مثل کالاهای قبلی حمایت می شوند. دلیلش ماده ۹۹ همان قانون است: حمایت فقط در حدود کالاها و خدماتی است که علامت برایشان ثبت شده است.

تذکر: برای اضافه کالا مجوز یکی از مالکین کافی است و نیازی به دو مجوز برای یک نوع فعالیت وجود نخواهد داشت.

اشتباه های رایج در ثبت برند شخصی

در پرونده های پرسونال برند که دیده ایم، بیشترِ دردسرها از چند اشتباه تکراری است:

• ثبت نام کس دیگر: اگر نام، چهره یا امضای شخص دیگری در علامت است، مثلا نام پدر یا یک شریک، رضایت نامه ی رسمی او را از همان اول کنار پرونده بگذارید. نام یک چهره ی مشهور را بدون رضایتش ثبت نکنید. حتی اگر از کارشناس بگذرد، با اعتراض صاحب نام روبه رو می شود.
• نام کوچک تنها: نام هایی مثل «مریم» یا «علی» برای بسیاری از کالاها پیش تر ثبت شده اند. طبق بند ۱ ماده ۹۶ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، علامتی که کالا یا خدمت شما را از دیگران متمایز نکند ثبت نمی شود. نام کامل، یا نام همراه با لوگوی شخصی، شانس ثبت بیشتری دارد.
• ثبت برای روز مبادا: طبق ماده ۹۸ همان قانون، متقاضی باید تعهد به استفاده از علامت یا مدارک فعالیت ارائه کند. اگر ظرف یک سال از ثبت از علامت استفاده نکند یا مدرک فعالیتش را ندهد، گواهینامه از تاریخ اظهارنامه ملغی حساب می شود. نام را وقتی ثبت کنید که برنامه ی واقعی برای استفاده از آن دارید.
• انتخاب کالاهای کم یا بی ربط: کسی که امروز فقط آموزش می دهد و فردا محصول می فروشد، باید هر دو را در اظهارنامه بیاورد. کالایی که در اظهارنامه نیست، زیر پوشش علامت نیست.
• صبر کردن تا شهرت: بهترین زمان ثبت برند شخصی پیش از مشهور شدن است. وقتی نامی معروف شد، احتمال این که کسی زودتر از شما برای ثبتش اقدام کند هم بیشتر می شود.

نکته: اگر قرار است برند شخصی دارایی یک شرکت باشد و هنوز شرکتی ندارید، اول ثبت شرکت را انجام دهید و بعد اظهارنامه ی علامت را به نام شرکت بدهید تا به انتقال بعدی نیازی نباشد.

منابع رسمی

• مرکز مالکیت معنوی: ثبت اظهارنامه ی علامت و پیگیری کارتابل
• متن قانون حمایت از مالکیت صنعتی: مواد ۹۶ تا ۱۱۲ که در این نوشته به آنها اشاره شده
• طبقه بندی بین المللی نیس: انتخاب طبقه ی کالاها و خدمات در اظهارنامه