ثبت برند بین المللی

ثبت برند بین المللی یا داخلی؛ فرق در قلمرو حمایت

در داخل کشور، علامت با تسلیم اظهارنامه به اداره مالکیت صنعتی، پرداخت هزینه ها و انتشار عمومی اظهارنامه ثبت می شود. طبق ماده ۱۱۱ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، اعتبار ثبت ده سال از تاریخ اظهارنامه است. در این مدت علامت به نام مالک، شخص حقیقی یا حقوقی، حمایت می شود. اما فقط در ایران. در کشور دیگر این ثبت حقی نمی سازد.

برای حمایت در خارج سه گزینه پیش روی متقاضی است:

اول، ثبت مستقیم: بعد از ثبت داخلی، برای هر کشور مقصد جداگانه در اداره علامت همان کشور اظهارنامه می دهید؛ معمولا با وکیل یا نماینده محلی.

دوم، سیستم مادرید: بر پایه اظهارنامه یا ثبت داخلی، یک درخواست از راه اداره مالکیت صنعتی ایران به دفتر بین المللی سازمان جهانی مالکیت فکری (وایپو) فرستاده می شود و کشورهای مورد نظر در آن نام برده می شوند. این نظام امروز بیش از صد عضو دارد.

سوم، ترکیب هر دو: بیشتر کشورها را با مادرید پوشش می دهند و در کشوری که عضو مادرید نیست یا بازار اصلی است، مستقیم ثبت می کنند.

مزایا و معایب ثبت مستقیم و سیستم مادرید

در ثبت برند به شکل بین المللی، راه مستقیم حق شما را کاملا تابع قانون همان کشور و مستقل از ثبت ایران می کند، و اگر بعدا ثبت داخلی دچار مشکل شود، ثبت خارجی آسیبی نمی بیند. برای یک یا دو بازار اصلی منطقی است.

اما هزینه و روال در هر کشور فرق دارد. برای چند کشور، ثبت جداگانه معمولا گران تر از یک درخواست مادرید تمام می شود. هزینه های وایپو به فرانک سوییس است و برای هر کشور نام برده شده جدا حساب می شود. مادرید هم یک ضعف دارد. در پنج سال اول، ثبت به علامت پایه در ایران وابسته است؛ اگر علامت داخلی در این مدت باطل یا محدود شود، حمایت در همه کشورها هم به همان اندازه از بین می رود. با این همه، برای کسی که چند بازار دارد، مادرید معمولا ساده ترین و به صرفه ترین راه است.

نکته: اگر ظرف شش ماه از تاریخ اظهارنامه داخلی در کشور دیگری اظهارنامه بدهید، طبق کنوانسیون پاریس می توانید حق تقدم بگیرید. قانون حمایت از مالکیت صنعتی هم در تبصره ۲ ماده ۱۱۶ همین مهلت شش ماهه را برای علائم تجاری آورده است. یعنی تاریخ اظهارنامه ایران در آن کشور هم برای شما حساب می شود.

ثبت برند بین المللی چه حقی به شما می دهد؟

ثبت به شما حق انحصاری استفاده از علامت را در هر کشوری می دهد که در آن ثبت شده است. یعنی فقط مالک از آن استفاده می کند، یا دیگری با اجازه و زیر نظر مالک، با قرارداد اجازه بهره برداری (لیسانس). این قرارداد در ایران کجا ثبت می شود؟ در دفتر اسناد رسمی. ماده ۵۸ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، که به حکم ماده ۱۱۶ درباره علامت هم اجرا می شود، همین را می گوید و سردفتر قرارداد را به صورت الکترونیکی برای ثبت در دفاتر مرجع ثبت و انتشار می فرستد؛ اثر قرارداد بر اشخاص ثالث هم به رعایت همین ترتیب بستگی دارد.

این حق، استفاده دیگران از علامت یکسان یا گمراه کننده را برای همان کالاها و خدمات قانونا ممنوع می کند. دست مالک هم در شکایت و مذاکره قوی می شود.

حمایت از علامت ثبت شده چند سال اعتبار دارد؟

بیشتر متقاضیان همین را می پرسند. مدت حمایت در کشورهای مختلف می تواند فرق کند، اما در بیشتر آن ها ده سال است. در ایران هم ماده ۱۱۱ قانون حمایت از مالکیت صنعتی اعتبار ثبت علامت را ده سال از تاریخ اظهارنامه می داند. ثبت برند در سطح بین المللی از راه مادرید هم ده ساله است. هر دو با پرداخت هزینه تمدید می شوند و دفعات تمدید محدود نیست.

علامت تجاری حق خصوصی مالک است. اداره ثبت به جای مالک دنبال متخلف نمی رود. مالک باید خودش اعتراض یا شکایت کند و حکم دادگاه را بگیرد.

سیستم مادرید چطور کار می کند؟

سیستم مادرید با موافقت نامه و پروتکل مادرید اداره می شود. یک درخواست. یک زبان، از میان انگلیسی، فرانسوی یا اسپانیایی. یک مجموعه هزینه. با همین ها حمایت را در کشورهای عضوی که نام برده اید می خواهید. هر کشور نام برده شده درخواست را با قانون خودش بررسی می کند و مهلت رد کردنش معمولا ۱۲ ماه است، هرچند کشورهایی که اعلام کرده اند تا ۱۸ ماه وقت دارند. اگر در این مهلت ردی اعلام نشود، علامت در آن کشور حمایت می شود. تمدید و ثبت تغییر مالک و نشانی هم از همان یک جا انجام می شود.

پیش از ثبت برند در خارج چه آماده کنید؟

• علامت پایه در ایران: برای استفاده از مادرید باید در ایران اظهارنامه داده یا علامت را ثبت کرده باشید.
• همان شکل علامت: علامتی که به خارج می فرستید باید عینا همان علامت پایه باشد. اشتباه رایجی که دیده ایم این است که فقط شکل فارسی نام در ایران ثبت شده و متقاضی شکل لاتین آن را برای خارج می خواهد. در این حالت اول باید شکل لاتین را در ایران ثبت کرد.
• کالا و خدمات: طبق ماده ۹۷ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، فهرست کالاها و خدمات در اظهارنامه بر اساس طبقه بندی قابل اجرا یا طبقه بندی بین المللی نوشته می شود؛ همان طبقه بندی نیس. فهرست درخواست مادرید نمی تواند از فهرست علامت پایه گسترده تر باشد.
• کشورهای مقصد: فقط بازارهایی را نام ببرید که واقعا در آن ها می فروشید یا تا چند سال آینده خواهید فروخت. هزینه برای هر کشور جدا حساب می شود. اگر قرار است در بازار تازه تبلیغ برند را شروع کنید، ثبت را پیش از آن انجام دهید.

اگر هنوز علامت داخلی ندارید، روال آن را در صفحه ثبت علامت تجاری ببینید. برای صادرات کالا هم جدا از ثبت برند، کارت بازرگانی لازم است.

منابع رسمی

• نظام مادرید (سازمان جهانی مالکیت فکری): روال و هزینه های ثبت بین المللی علامت از راه مادرید
• طبقه بندی بین المللی نیس: فهرست طبقه های کالا و خدمات برای اظهارنامه علامت
• مرکز مالکیت معنوی: ثبت و جستجوی علامت تجاری، اختراع و طرح صنعتی در ایران