رفع نقص ثبت برند؛ مهلت ۳۰ روزه و اعتراض یک ماهه به رد

رفع نقص ثبت برند: اخطار اداره و مهلت سی روزه

رفع نقص ثبت برند یعنی تکمیل یا اصلاح اظهارنامه بر پایه اخطاری که مرجع ثبت به متقاضی ابلاغ می کند. این اخطار پایان پرونده نیست. اگر از مدارک ماده ۹۸ قانون حمایت از مالکیت صنعتی چیزی کم باشد، یعنی مدرک هویت، تعهد به استفاده از علامت یا مدارک فعالیت و مدرک حق تقدم، اداره طبق ماده ۱۰۱ سی روز مهلت می دهد. پس از آن اظهارنامه رد می شود. در پرونده های ثبت برند که دیده ایم، بخش بزرگی از معطلی از همین رفت و برگشت مدارک می آید.

اخطار رفع نقص با رد اظهارنامه فرق دارد. اگر علامت شرایط مواد ۹۵ و ۹۶ را نداشته باشد، اظهارنامه بدون مهلت رفع نقص رد می شود (ماده ۱۰۱). نمونه اش علامتی است که متمایز کننده نیست یا با شباهت به علامت پیشین عموم را گمراه می کند. راه بعدی در این حالت اعتراض است.

اداره طبق ماده ۱۰۳ حداکثر سه ماه از وصول اظهارنامه فرصت دارد. در این مدت رعایت شرایط قانون و تطبیق طبقه های اعلام شده با آخرین ویرایش طبقه بندی بین المللی را می سنجد و نتیجه را ابلاغ می کند. ایراد شکلی معمولا از فهرست کالا و خدمات، توصیف علامت یا کامل نبودن مدارک ثبت برند می آید. تا رفع آن، پرونده جلو نمی رود. قانون فقط سقف سه ماهه را گفته است. در عمل پاسخ اولیه به اظهارنامه برند در پرونده های دفتر کاراندیش از حدود یک هفته تا ۲۵ روز طول کشیده است. این زمان ثابت نیست. رفع نقص ثبت برند فقط درباره مدارک ماده ۹۸ مهلت سی روزه قانونی دارد؛ برای ایراد دیگر، مهلتی که در اخطاریه ذکر می شود ملاک است.

دلایل رد اظهارنامه علامت تجاری و شباهت با علائم پیشین

رد اظهارنامه یعنی اداره یکی از موانع ماده ۹۶ را در علامت دیده است. رایج ترین مانع شباهت با علامتی است که پیش از شما ثبت شده یا تقاضای ثبتش رسیده، چون علامت شبیه یا ترجمه علامت پیشین برای همان کالا و خدمات، اگر عموم را گمراه کند، قابل ثبت نیست. موانع دیگر هم هست: علامتی که کالای شما را از دیگران جدا نکند، یا عین یک طرح صنعتی ثبت شده برای همان کالا باشد. در رویه، شباهت ظاهری، آوایی و معنایی سنجیده می شود. رد شدن همیشه قطعی نیست، ولی محتمل است. پس پیش از تسلیم اظهارنامه باید روشن باشد که علامت تجاری چیست و کدام اجزای آن واقعا متمایز کننده است.

معیار همپوشانی کالا و خدمات در رد اظهارنامه

حمایت از علامت ثبت شده فقط در حدود کالا و خدماتی است که برای آنها ثبت شده (ماده ۹۹). برای همین، اداره علاوه بر خود نام، فهرست اقلام را هم می سنجد. بندهای ۶ و ۷ ماده ۹۶ دو حالت را جدا کرده اند. برای همان کالا و خدمات، شباهتی که عموم را گمراه کند کافی است، ولی برای کالای متفاوت، گمراهی یا لطمه به منافع مالک علامت قبلی هم باید در کار باشد. اشتباه رایج این است که متقاضی با عوض کردن فونت یا افزودن یک پسوند فکر می کند شباهت برطرف شده، در حالی که تلفظ و معنا همان مانده است. در رویه فعلی گاهی با محدود کردن فهرست کالا و خدمات یا توافق با دارنده علامت قبلی می شود به نوعی از همزیستی علائم تجاری رسید. پذیرفتن آن با اداره است، نه با متقاضی.

حقوق استفاده کننده مقدم مطابق ماده ۱۰۵

ماده ۱۰۵ راهی جدا از اعتراض به رد است. اگر کسی علامت شما را با علم به استفاده شما برای خود ثبت کند، می توانید ابطال آن را از دادگاه صالح بخواهید. شرطش این است که دست کم یک سال پیش از درخواست ثبت او، از علامت استفاده مستمر کرده باشید. طبق تبصره همان ماده، اگر دست کم یک سال پیش از ثبت علامت آن را به کار می برده اید، ثبت دیگری جلوی ادامه استفاده شما را نمی گیرد. این دعوا در دادگاه است، نه در هیأت. اثبات این استفاده با فاکتور، تبلیغ و سابقه فعالیت است.

تفاوت رد اظهارنامه با ثبت نهایی علامت

پذیرش اولیه اظهارنامه هم ثبت قطعی نیست. طبق ماده ۱۰۳ اداره اظهارنامه پذیرفته شده را حداکثر ظرف یک هفته برای عموم منتشر می کند؛ در رویه فعلی، در مجله رسمی الکترونیک مرکز مالکیت معنوی. هر ذی نفع تا یک ماه از تاریخ انتشار فرصت اعتراض دارد. اگر معترضی نباشد یا اعتراض به نتیجه نرسد، علامت ثبت می شود. گواهی ده سال اعتبار دارد و شمارش آن از تاریخ ثبت اظهارنامه است (ماده ۱۱۱). یک شرط دیگر هم هست: اگر تا یک سال پس از ثبت از علامت استفاده نکنید یا مدرک فعالیت ندهید، گواهی از تاریخ تقدیم اظهارنامه ملغی می شود (تبصره ماده ۹۸).

اقدام حقوقی برای ثبت برند اخطار خورده و مهلت پاسخ

پاسخ به اخطار رفع نقص باید کامل باشد: هر مدرکی که اخطار خواسته، در مهلت سی روزه به اداره برسد. تاریخ ابلاغ را یادداشت کنید و پاسخ را پیش از آخرین روز بفرستید.

رد اظهارنامه مسیر دیگری دارد. ماده ۱۰۳ راه اعتراض به رد را هیأت ماده ۲۳ می داند. پیش از اعتراض باید دلیل دقیق رد را در ابلاغیه پیدا کرد: کدام علامت پیشین، کدام کالا و خدمات، کدام بند ماده ۹۶. لایحه هم باید به همین دلیل جواب بدهد. فرق دیداری و آوایی دو علامت، نبودن هم پوشانی در کالا و خدمات، یا توضیح اینکه چرا عموم گمراه نمی شود، از جنس این پاسخ هاست.

نام شرکت، نام تجاری و علامت: اشتباه های رایج

ثبت یک نام در اداره ثبت شرکت ها مجوز استفاده انحصاری از آن به عنوان علامت تجاری نیست. قانون نام تجاری را عنوانی می داند که شخص عرضه کننده کالا یا خدمت را معرفی می کند. علامت نشانی است که کالا و خدمات را از هم متمایز می سازد (ماده ۹۵). برای علامت اظهارنامه جداگانه لازم است. متقاضیان معمولا هنگام ثبت شرکت نسبت به استعلام نام شرکت اقدام می کنند، ولی این استعلام نشان نمی دهد علامت مشابهی ثبت شده یا نه. انتخاب درست نام از ابتدا، که در مقاله انتخاب نام برند توضیح داده ایم، از بخشی از این تعارض ها جلوگیری می کند.

در پرونده هایی که دیده ایم، اشتباه رایج این است که متقاضی همان مدرک قبلی را دوباره بارگذاری می کند یا فقط بخشی از ایراد را جواب می دهد. برای رفع نقص ثبت برند، اخطار را باید بند به بند خواند و برای هر بند مدرک تازه یا اصلاح روشن فرستاد. پایان مهلت بدون رفع کامل نقص یعنی رد اظهارنامه (ماده ۱۰۱).

اعتراض به رد برند در هیأت رسیدگی به اختلافات ماده ۲۳

اگر اظهارنامه رد شود، ماده ۱۰۳ راه اعتراض را هیأت موضوع ماده ۲۳ می داند. ماده ۲۳ تصمیم رفع نقص یا رد اظهارنامه را قابل اعتراض می کند و ماده ۱۱۶ آن را حسب مورد برای علامت هم اجرایی دانسته است. نام کامل این مرجع «هیأت رسیدگی به اختلافات ثبت مالکیت صنعتی» است. اعتراض مستقیم به هیأت داده نمی شود. آن را به اداره تسلیم می کنید و اداره به هیأت می فرستد.

مهلت اعتراض یک ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم است (ماده ۲۳). اعتراض کتبی است و در دو نسخه تنظیم می شود. دلایل، مستندات و رسید هزینه رسیدگی هم پیوست می شود. اداره نسخه دوم را با قید تاریخ و شماره وصول به شما برمی گرداند. آن را نگه دارید. برای مقیم خارج از کشور مهلت های یک ماهه شصت روز است (ماده ۱۴۷). اگر هیأت اعتراض را رد کند، هزینه رسیدگی پس داده نمی شود (تبصره ۳ ماده ۲۳). لایحه باید روشن کند اداره در کدام بند ماده ۹۶ یا در مقایسه کدام دو علامت اشتباه کرده است.

جلسه هیأت و تصمیم نهایی

هیأت با حضور نماینده رئیس مرجع ثبت، که ریاست جلسه را دارد، و دو کارشناس متخصص در موضوع تشکیل می شود. تصمیم با اکثریت آراست. کارشناس رسیدگی کننده بدون حق رأی شرکت می کند. معترض دعوت می شود. رئیس هیأت دست کم ده روز پیش از جلسه، تاریخ، زمان و مکان را ابلاغ می کند، و معترض یا نماینده قانونی او می تواند حاضر شود و دفاع کند. هیأت پس از اعلام ختم رسیدگی ظرف حداکثر یک هفته تصمیم می گیرد. تصمیم مستند و مستدل اعلام می شود. این تصمیم تا یک ماه از ابلاغ در مرجع قضایی صالح قابل اعتراض است (تبصره ۱ ماده ۲۳).

تفاوت اعتراض به رد با اعتراض اشخاص ثالث

اشتباه رایج این است که اعتراض متقاضی به رد با اعتراض شخص ثالث یکی گرفته می شود. اعتراض ماده ۲۳ را متقاضی در برابر رد اظهارنامه خود می دهد. اعتراض شخص ثالث بعد از پذیرش و انتشار علامت پیش می آید (مواد ۱۰۳ و ۱۰۴)، با این مراحل:

• انتشار آگهی تقاضا: اظهارنامه پذیرفته شده حداکثر ظرف یک هفته برای عموم منتشر می شود.
• اعتراض ذی نفع طبق ماده ۱۰۳: هر ذی نفع تا یک ماه از تاریخ انتشار، به استناد مواد ۹۵ و ۹۶، اعتراض خود را به اداره تسلیم می کند.
• پاسخ متقاضی طبق ماده ۱۰۴: اداره ظرف ده روز اعتراض را به متقاضی ابلاغ می کند. پاسخ باید مکتوب باشد و تا بیست روز از ابلاغ مهلت دارد. سکوت یا پذیرش مکتوب یعنی درخواست ثبت او مسترد شده است.
• ارجاع به هیأت ماده ۲۳: اگر متقاضی اعتراض را وارد نداند، اداره ظرف ده روز به معترض ابلاغ می کند. معترض از تاریخ ابلاغ بیست روز فرصت دارد اعتراض خود را به هیأت ماده ۲۳ تسلیم کند.

مهلت رفع نقص ثبت برند و مهلت های اعتراض را کنار هم بگذاریم: سی روز برای مدارک ماده ۹۸، یک ماه از ابلاغ برای اعتراض متقاضی به رد، یک ماه از انتشار برای اعتراض ثالث و بیست روز برای پاسخ متقاضی به معترض. در متن این مواد قید «روز کاری» نیامده و شروع هر مهلت را باید از تاریخ ابلاغیه خودتان حساب کرد، نه از روزی که آن را دیده اید.

دفتر کاراندیش در این مسیر چه کاری انجام می دهد

اخطار یا رد اظهارنامه فعالیت تجاری را متوقف نمی کند، ولی برای کسی که بسته بندی و بازارش آماده است مانعی واقعی می سازد. گاهی پیگیری حقوقی همان مسیر درست است. گاهی هم بررسی گزینه دیگری مانند خرید و فروش برند آماده؛ سریع تر بودن آن به طبقه و سابقه علامت بستگی دارد.

در رفع نقص ثبت برند، دفتر کاراندیش ابتدا متن اخطار یا ابلاغیه رد را می خواند و دلیل دقیق را مشخص می کند: نقص کدام مدرک، یا کدام علامت پیشین و کدام بند ماده ۹۶. اگر نقص مدرک است، مدارک تکمیل و در مهلت ارسال می شود. اگر رد است، لایحه اعتراض تنظیم و با رسید هزینه به اداره تسلیم می شود و در جلسه هیأت از آن دفاع می شود. نتیجه با اداره و هیأت است.

برای ارزیابی پرونده ثبت برند خود می توانید از طریق بخش تماس با ما با دفتر کاراندیش گفتگو کنید و ابلاغیه را همراه داشته باشید. درباره تمدید گواهی بعد از ثبت (ماده ۱۱۱: درخواست شش ماه پیش از پایان ده سال، و با جریمه دو برابر حق الثبت تا شش ماه پس از آن) می توانید مقاله های بلاگ کاراندیش را هم ببینید.

منابع رسمی

• مرکز مالکیت معنوی: سامانه رسمی ثبت اظهارنامه ها و دریافت ابلاغیه های رفع نقص و رد علامت تجاری
• متن قانون حمایت از مالکیت صنعتی (مرکز پژوهش های مجلس): مواد ۲۳، ۹۸، ۱۰۱، ۱۰۳، ۱۰۴، ۱۰۵ و ۱۴۷ درباره مدارک اظهارنامه، مهلت رفع نقص، اعتراض به رد در هیأت ماده ۲۳، تصمیم نهایی هیأت و اعتراض اشخاص ثالث پس از انتشار علامت