موضوعات نیازمند اخذ مجوز در ثبت شرکت و تغییر موضوع؛ مرجع هر مجوز

موضوعات نیازمند اخذ مجوز در ثبت شرکت چیست و چه کاربردی دارد؟

موضوعات نیازمند اخذ مجوز در ثبت شرکت یعنی عنوان هایی از موضوع فعالیت که اداره ثبت بدون مجوز یا موافقت مرجع مربوط ثبت نمی کند. مرجع هر عنوان مشخص است. اداره کل ثبت شرکت ها و موسسات غیرتجاری برای هر عنوان یک مرجع صدور تعیین کرده است و بانک مرکزی، سازمان بورس و اوراق بهادار، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای فقط چند نمونه آن هستند. فایلی که این مقاله بر آن تکیه دارد بهمن ۱۴۰۲ تهیه شده و خود اداره می گوید جدول ها در بازه های زمانی معین به روز می شود. وضعیت امروز هر عنوان را از اداره ثبت یا درگاه صدور مجوز بپرسید. فعالیتی که در این جدول ها نیامده، معمولا بدون مجوز ثبت می شود. در شروع ثبت شرکت بیشتر مدیران سراغ این فهرست نمی روند.

اشتباه رایج، نوشتن بی دقت بند موضوع در اساسنامه شرکت است. یک واژه حساس کافی است. اداره ثبت مجوز می خواهد و پرونده می ایستد. در پرونده هایی که دیده ایم، بیشتر توقف ها از همین جا شروع شده است. بعد از آن فقط دو راه می ماند: اصلاح متن اساسنامه یا آماده کردن مجوز مرجع پیش از ارسال دوباره پرونده. اگر بند موضوع پیش از ارسال با جدول ها تطبیق داده شود، این توقف کمتر پیش می آید.

موضوع فعالیت در ثبت شرکت و مرز بین فعالیت های آزاد و نیازمند مجوز

مرز میان عنوان آزاد و عنوان مجوزدار گاهی فقط یک کلمه است. جدول ها خودشان این را نشان می دهند. بعضی عبارت ها مجوز می خواهند. عبارت نزدیک به آنها نه. شناخت موضوعات نیازمند اخذ مجوز در ثبت شرکت همین مرز را روشن می کند. فعالیت بازرگانی مثل واردات و صادرات هم در این جدول ها موضوع مجوز نیست، اما انجام آن به کارت بازرگانی نیاز دارد.

عنوان های عام که باید مشخص شوند؛ آموزش و سرمایه گذاری

کلمه آموزش به تنهایی چند مرجع دارد. اشتباه رایج این است که متقاضی فقط بنویسد «آموزش» و نوع آن را نگوید. در این حالت معلوم نیست مجوز از کدام مرجع باید گرفته شود. مدرسه، مهدکودک، آموزشگاه فنی و حرفه ای و آموزش عالی هر کدام جدول جدا دارند. فهرست آنها در بخش فرهنگی و آموزشی همین مقاله آمده است.

سرمایه گذاری عنوانی لغزنده است. جدول سازمان بورس و اوراق بهادار اما تکلیف را روشن کرده است. فقط عنوان سرمایه گذاری مطلق یا سرمایه گذاری در بورس اوراق بهادار مجوز می خواهد. سرمایه گذاری ساختمانی و سرمایه گذاری پروژه عمرانی مجوز بورس نمی خواهند. عنوان سرمایه گذاری ترکیبی هم همین طور است. صرف عبارت خرید و فروش سهام نیز، بدون موضوعات اصلی بورسی، مجوز بورس لازم ندارد.

عنوان های پژوهشی، رسانه ای و نفتی

انجام تحقیقات علمی در سطح ملی و بین المللی در جدول وزارت علوم، تحقیقات و فناوری آمده است. تاسیس مرکز تحقیقاتی، پژوهشکده و پژوهشگاه هم در همان جدول است. پس پژوهش را بی قید ننویسید.

درباره نرم افزار، یادداشت جدول وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نکته دارد. نرم افزار غیرفرهنگی، مثل نرم افزار حسابداری و مالی یا آموزشی، مجوز ارشاد نمی خواهد. اما تولید و تکثیر نرم افزار دیجیتال فرهنگی و تصدی رسانه برخط در جدول همین وزارت آمده است. در صنعت نفت هم مرز مشخص است. فعالیت بالادستی مثل اکتشاف و استخراج مجوز وزارت نفت می خواهد. لوله کشی نفت و گاز و مهندسی نفت و گاز نیازی به مجوز ندارد.

در عمل، بیشتر استعلام ها از همین مرز باریک می آید. متقاضی عنوان کلی می نویسد و عنوان دقیق را نمی نویسد. این قاعده فقط برای روز ثبت نیست و در تغییر موضوع هم اعمال می شود، که در بخش پایانی توضیح داده شده است.

مراجع مالی و پولی؛ بانک مرکزی، بورس و بیمه مرکزی

جدول بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران چند عنوان را نام می برد. ایجاد بانک، موسسه اعتباری، تعاونی اعتبار، صندوق قرض الحسنه، صرافی و شرکت واسپاری (لیزینگ) از آن جمله است، و اشتغال به عملیات بانکی مثل دریافت سپرده، واسطه گری وجوه در قالب خدمات پرداخت، خدمات پرداخت کارتی و درگاه های پرداخت الکترونیک هم در همین جدول آمده است. ثبت تغییرات این نهادها هم فقط با مجوز بانک مرکزی ممکن است. نوشتن واسطه گری وجوه یا عملیات بانکی در موضوع یک شرکت عادی، پرونده را به همین مرجع می کشاند.

سازمان بورس و اوراق بهادار مرجع موضوعات بورسی است. شرکت کارگزاری، مشاوره سرمایه گذاری، سبدگردانی، بازارگردانی و تعهد پذیره نویسی در جدول آن آمده اند. کسب و کار عادی که موضوع بورسی ندارد، معمولا سراغ ثبت شرکت سهامی خاص یا مسئولیت محدود می رود و درگیر این مرجع نمی شود.

بیمه و صندوق های وابسته

موسسه بیمه ای، نمایندگی بیمه و کارگزاری بیمه به بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران مربوط است. طبق جدول، ثبت هر موسسه بیمه به پروانه تاسیس بیمه مرکزی موکول است. ثبت تغییر اساسنامه و سرمایه آن هم موافقت بیمه مرکزی را می خواهد.

صندوق قرض الحسنه تک شعبه ای زیر نظر سازمان اقتصاد اسلامی است و باید از همان سازمان مجوز بگیرد، و بیمه محصولات کشاورزی، دام، طیور و آبزیان پرورشی در برابر سوانح طبیعی هم در جدول صندوق بیمه محصولات کشاورزی آمده است. در عمل، اشتباه رایج درج عنوان های مالی عام است. دریافت سپرده و واسطه گری وجوه از بارزترین نمونه ها هستند.

فعالیت های فرهنگی، رسانه ای، فناوری و آموزش؛ تفکیک وزارتخانه ها

در فرهنگ، رسانه، فناوری و آموزش چند مرجع کنار هم کار می کنند. تشخیص مرجع درست همین جا سخت می شود. پیش از نوشتن بند موضوع باید معلوم کنید فعالیت شما زیر کدام جدول می آید. در ثبت شرکت، فهرست موضوعات نیازمند اخذ مجوز را برای این حوزه ها با جدول ها تطبیق دهید.

جدول وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی عنوان های زیادی دارد. خبرگزاری، انتشار نشریه، چاپ و نشر کتاب، کانون های آگهی و تبلیغاتی، نگارخانه هنری، تهیه فیلم سینمایی و تلویزیونی و تاسیس موسسه فرهنگی تک منظوره بازی های رایانه ای همه در آن آمده است. در همین جدول یادداشتی هست که ثبت شخص حقوقی با موضوع انتشار نشریه و فعالیت مطبوعاتی را بدون مجوز ممکن می داند. مجوز به خود فعالیت مربوط می شود. این مرز را از اداره ثبت بپرسید.

ساترا، یعنی سازمان تنظیم مقررات رسانه های صوت و تصویر فراگیر، مرجع پخش در فضای مجازی است. پخش فیلم، سریال، انیمیشن و کلیپ در فضای مجازی، پخش زنده در اینترنت، سامانه های فراخوان و پخش ویدئو، تلویزیون اینترنتی و پخش فیلم های تبلیغاتی و تیزر در جدول آن آمده است. خلاصه این که پخش برخط مرجع جدا دارد.

آموزش، دانش بنیان و رمزارز

آموزش بین چهار مرجع تقسیم شده است:

• وزارت آموزش و پرورش: مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی و انجمن های علمی و آموزشی معلمان در جدول این وزارت آمده است.
• سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک: مهدکودک ها، مراکز پیش دبستانی و مراکز مشابه در جدول این سازمان قرار دارند.
• سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور: تاسیس آموزشگاه آزاد فنی و حرفه ای برای دوره های مهارت و حرفه در رشته های معین به مجوز این سازمان نیاز دارد.
• وزارت علوم، تحقیقات و فناوری: تاسیس دانشگاه، مرکز تحقیقاتی، پژوهشکده و پژوهشگاه، خدمات آموزش عالی و پژوهشی و خدمات اعزام دانشجو به خارج از کشور در جدول این وزارت است.

در عمل، اشتباه رایج درباره عبارت دانش بنیان است. بسیاری از کارآفرینان می پرسند چگونه دانش بنیان شویم؟ و فکر می کنند باید این عبارت را از اول در نام شرکت بنویسند. طبق جدول وزارت علوم، مرکز شرکت ها و موسسات دانش بنیان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری خواسته است عبارت دانش بنیان در نام شرکت و موسسه متقاضی ثبت پذیرفته نشود.

رمزارز جداگانه حساب می شود. این حوزه در جدول وزارت صنعت، معدن و تجارت آمده است. استخراج رمزارزها (ماینینگ) و واردات، تولید، فروش و تعمیرات تجهیزات استخراج رمزدارایی مجوز می خواهد. همان جدول ایجاد و اداره شبکه پولی و پرداخت مبتنی بر زنجیره بلوک را غیرمجاز اعلام کرده است.

حمل و نقل، خدمات پستی، خدمات انتظامی و بخش های عمومی

حمل و نقل، خدمات پستی و خدمات انتظامی هر کدام مرجع جدا دارند، و هواپیمایی و گردشگری هم همین طور. درج این عنوان ها پرونده شما را وارد دایره موضوعات نیازمند اخذ مجوز در ثبت شرکت می کند.

حمل و نقل جاده ای کالا و مسافر بین شهری یا خارج از کشور و ترانزیت کالا در جدول سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای است. تاسیس مجتمع خدماتی بین راهی و تیرپارک هم همین طور. بازارگاه الکترونیکی حمل و نقل جاده ای استثناست. طبق مکاتبه اداره کل فناوری اطلاعات و ارتباطات همین سازمان، ثبت این عنوان مجوز نمی خواهد.

هوایی، گردشگری و خدمات پستی

فروش بلیط هواپیما، خدمات دفاتر مسافرت هوایی و صدور بارنامه هوایی به سازمان هواپیمایی کشوری مربوط است.

تورهای ایرانگردی و جهانگردی در جدول وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است و تورهای زیارتی در جدول سازمان حج و زیارت. جدول ها می گویند بعضی عنوان های ایرانگردی، جهانگردی و زیارتی مجوز چند مرجع از این سه را می خواهد و شرایط آن در آیین نامه نظارت بر دفترهای خدمات مسافرتی، سیاحتی، جهانگردی و زیارتی مشخص شده است.

تاسیس و ثبت شرکتی که موضوعش عرضه خدمات پستی است، بدون موافقت سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی ممنوع است. خدمات انتظامی حفاظتی و مراقبتی در جدول نیروی انتظامی است. حفاظت از اماکن، نصب سامانه حفاظتی و حمل پول و اوراق بهادار از نمونه های آن است، آن هم فقط در قالب موسسه نگهبانی.

حسابرسی و بازرس قانونی شرکت ها در جدول جامعه حسابداران رسمی آمده است، ولی نامه ای که همان جدول نقل می کند می گوید مجوز موسسات حسابداری در حوزه اختیارات این جامعه نیست. پس حسابداری و حسابرسی یکی نیستند. واژه حسابرسی را فقط وقتی بنویسید که مجوز آن را دارید. برای انتخاب قالب شرکت، ۵ دلیل ثبت شرکت با مسئولیت محدود؛ ویژگی ها و مدارک لازم را ببینید. مقاله های بیشتر در بلاگ کاراندیش است.

صورتجلسه تغییر موضوع فعالیت شرکت و شمول دوباره ضوابط مجوز

همین مجوزها وقتی هم لازم است که شرکت ثبت شده با صورتجلسه موضوع فعالیتش را عوض می کند یا موضوعی به آن اضافه می کند، به شرط این که موضوع جدید در این جدول ها باشد. ستون تصمیمات جدول ها هم «تاسیس و تغییرات» را نوشته است. مدیری که فکر می کند مجوز فقط برای روز تاسیس است، اشتباه می کند. مثلا شرکتی که با موضوع بازرگانی ثبت شده و بعدا حمل و نقل جاده ای کالا اضافه می کند، مجوز سازمان راهداری را هم لازم دارد. شرایط عمومی تغییر موضوع فعالیت شرکت صفحه جدا دارد. این بخش فقط به مجوزها می پردازد.

تغییر اساسنامه را مجمع عمومی فوق العاده در شرکت سهامی یا شرکا در شرکت با مسئولیت محدود تصمیم می گیرند، این تصمیم در صورتجلسه نوشته و امضا می شود و بعد برای ثبت به اداره ثبت می رسد. اگر موضوع جدید در جدول ها باشد، اداره ثبت مجوز یا موافقت مرجع مربوط را می خواهد. تا آن موقع ثبت پیش نمی رود. برای سهامی و مسئولیت محدود فرقی نمی کند. تفاوت شرکت سهامی خاص و شرکت با مسئولیت محدود بیشتر به تشریفات داخلی مربوط است.

اگر موضوع جدید مجوز بخواهد، چه می شود

بسته به مرجع، مجوز را متقاضی می آورد یا اداره ثبت از مرجع استعلام می کند. در شرکت های وابسته به شهرداری، خود اداره ثبت تاییدیه وزارت کشور را می گیرد. در عمل، پیش از نوشتن صورتجلسه بپرسید مجوز با شماست یا با اداره. تا پاسخ موافق مرجع نرسد، ثبت نهایی و آگهی هم انجام نمی شود.

موارد خاص نظارتی در اشخاص حقوقی و نهادهای عمومی

چند نوع شخص حقوقی مرجع جدا دارند:

• شرکت های وابسته به شهرداری ها: طبق جدول وزارت کشور، اداره کل ثبت شرکت ها هنگام ثبت تاسیس و تغییرات اساسنامه این شرکت ها باید تاییدیه وزارت کشور بگیرد.
• اتحادیه ها و شرکت های تعاونی: شرکت ها و اتحادیه های تعاونی برای تاسیس و تغییرات از اداره تعاون شهرستان مربوطه مجوز می گیرند. تعاونی های روستایی از سازمان تعاون روستایی (وزارت جهاد کشاورزی) و تعاونی های حوزه شیلات و آبزیان از سازمان شیلات ایران مجوز تخصصی می گیرند.
• تشکل های وابسته به اتاق بازرگانی: استفاده از عنوان هایی مثل اتاق، اتاق مشترک، انجمن، اتحادیه و کانون در نام و موضوع، موافقت نهاد مجاز را می خواهد. در موارد تردید از اتاق ایران استعلام می شود.

مجوز مرجع را دور نزنید. تغییر موضوعی که مجوزش نرسیده باشد در عمل ثبت نمی شود و تصمیم مجمع، با همه وقتی که برای تنظیم و امضای آن گذاشته شده، بی نتیجه می ماند. برای نوشتن درست متن مجمع و پیگیری مکاتبات می توانید از خدمات ثبت صورتجلسه کاراندیش کمک بگیرید.

دفتر کاراندیش در این مسیر چه کاری انجام می دهد

شناسایی موضوعات نیازمند اخذ مجوز در ثبت شرکت پیش از ارسال اظهارنامه، کار اصلی دفتر در این مسیر است. افزودن یک کلمه با بار نظارتی بدون مجوز، پرونده را معطل می کند. از طرف دیگر، انتخاب درست عبارت ها برای شرکتی که می خواهد خط کاری اش را گسترش دهد، مسیر را باز می کند.

دفتر کاراندیش عبارت های حساس پیش نویس موضوع را جدا می کند و با جدول های اداره کل ثبت شرکت ها تطبیق می دهد. اگر عبارتی بی دلیل بار نظارتی بسازد، متن پیش از ثبت بازنویسی می شود. در عمل، کلماتی مثل سرمایه گذاری یا پژوهش اگر بی قید بیایند، پرونده را به مرجع جدا می کشانند. اشتباه رایج دیگر کپی کردن اساسنامه قدیمی است. جدول ها در طول زمان تغییر می کنند. متقاضی در ثبت شرکت نباید درگیر استعلام های بی ربط شود.

هنگام افزودن موضوع به شرکت ثبت شده هم همین ضابطه ها اجرا می شود. دفتر کاراندیش متن صورتجلسه مجمع را با هدف تجاری شرکت تنظیم می کند. پیگیری مکاتبات با مرجع و اداره ثبت هم با دفتر است. موضوعات نیازمند اخذ مجوز در ثبت شرکت و در صورتجلسه یک قاعده دارند و آن هم مجوز پیش از ثبت است.

زمان تقریبی و مرحله بعد از ثبت

ثبت یک روزه با واقعیت سامانه و کارشناسی نمی خواند. زمان واقعی بیشتر است. تجربه دفتر کاراندیش این است که تاسیس یا ثبت صورتجلسه تا انتشار آگهی رسمی حدود ده روز کاری طول می کشد. این زمان از وقتی حساب می شود که مدارک و امضاها کامل باشد. نقص مدارک و استعلام از مرجع ناظر زمان را بیشتر می کند.

بررسی نکردن موضوع پیش از ثبت، بازنویسی بعدی را به صورتجلسه تازه موکول می کند. پیش از امضا، موضوعات نیازمند اخذ مجوز در ثبت شرکت را با جدول ها تطبیق دهید. برای بررسی موضوع می توانید از تماس با ما با کارشناسان کاراندیش گفتگو کنید. بعد از ثبت، خدمات مالیاتی و کد اقتصادی کار بعدی شرکت است.

منابع رسمی

• سامانه ثبت شرکت ها و موسسات غیرتجاری: اداره کل ثبت شرکت ها و موسسات غیرتجاری جدول موضوعات فعالیت نیازمند اخذ مجوز را منتشر می کند. آخرین وضعیت جدول ها و ثبت شخصیت های حقوقی را از همین سامانه پیگیری کنید
• روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران: مرجع قانونی انتشار آگهی های تاسیس شرکت و تغییرات اساسنامه